Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieProfielwerkstukAlfasteunpuntFilosofie

Waarom seks zo belangrijk is

McSex
McSex

Seks en seksualiteit zijn veelbesproken onderwerpen in de media. Seks lijkt overal te zijn. Minister Rouvoet maakte zich zorgen over meisjes die voor een breezer met jongens naar bed gaan, in Utrecht streed de ChristenUnie tegen een groot billbord met daarop een vrouw in gouden bikini en journaliste Myrthe Hilkens schreef het boek McSex, de pornoficatie van onze samenleving.

Seks en seksualiteit zijn keer op keer inzet van maatschappelijk debat en morele verontwaardiging. Ook filosofen hebben zich met dit onderwerp bezig gehouden. Het is daarom een goed onderwerp voor een profielwerkstuk waarbij je filosofische theorieën koppelt aan een actueel debat of aan een documentaire over dit onderwerp. Hieronder vind je voorbeelden van onderwerpen over het westerse schoonheidsideaal; homoseksualiteit en de seksuele revolutie van de jaren '70.

Beperkt houdbaar: people vs. the beautyindustry

In haar documentaire Beperkt houdbaar zet de filosofe Sunny Bergman zich af tegen het onrealistische schoonheidsideaal waarmee we dagelijks geconfronteerd worden. Plastische chirurgie wordt bijvoorbeeld steeds normaler en op reclameborden en in populaire tijdschriften komen we alleen nog maar gephotoshopte beelden tegen. Vrouwen worden steeds vaker neergezet als lustobject. Waarom laten we mensen niet zien zoals ze echt zijn? En is dit een zorgelijke ontwikkeling?

Bekijk hier de documentaire en het vervolg erop.

Bezoek de site van Beperkt houdbaar: www.beperkthoudbaar.info

De Franse filosoof Michel Foucault schreef een filosofisch werk over seksualiteit. In je profielwerkstuk zou je de bevindingen van Sunny Bergman kunnen verbinden met de theorie van Foucault. Hieronder vind je meer informatie over zijn werk. Bij het onderwerp over de seksuele revolutie wordt uitgelegd hoe je deze documentaire precies kunt koppelen aan de theorie van de filosoof Michel Foucault.

Beperkt houdbaar
Beperkt houdbaar

De geschiedenis van de seksualiteit, Michel Foucault

Kunnen we een onderscheid maken tussen natuurlijke en onnatuurlijke seks en moet dit onderscheid bepalen wat toegestane en niet-toegestane seks is? Dit zou een goed onderwerp zijn voor een profielwerkstuk over ethiek. Michel Foucault schreef eind jaren 70, begin jaren 80 zijn laatste en driedelige werk ‘de geschiedenis van de seksualiteit’. Volgens Foucault wordt de manier waarop wij seksualiteit ervaren bepaald door het discours. Het discours wordt gevormd door geschreven en/of gesproken teksten rondom een onderwerp die tezamen een gestructureerde gedachtewereld vormen. Het discours oefent macht op ons uit doordat er binnen het discours over seksualiteit, een onderscheid wordt gemaakt tussen ‘normaal’ en 'niet normaal’ en ‘natuurlijk’ en ‘onnatuurlijk’. Het gevolg hiervan is niet alleen dat bepaalde vormen van seks en seksualiteit meer (b.v. seks tussen man en vrouw) en minder (b.v. seks met dieren) gewaardeerd worden, maar ook dat de manier waarop we seks en seksualiteit beleven, bepaald wordt door het discours. Het onderwerp over homoseksualiteit is daar een voorbeeld van.

Het argument dat homoseksualiteit niet natuurlijk is, wordt bijvoorbeeld vaak tegen homoseksuelen gebruikt. Voor je profielwerkstuk zou je kunnen onderzoeken of dit wel een goed argument is. Wat kunnen we er tegenin brengen? Volgens Foucault zijn onze ideeën over wat natuurlijk en onnatuurlijk is cultureel bepaald. Je kunt zijn theorie gebruiken om de argumenten van mensen die tegen homoseksualiteit zijn te weerleggen.

Foucault
Foucault
De theorie van Foucault over homoseksualiteit

Volgens Foucault is ‘homoseksualiteit’ een 19e-eeuwse uitvinding. Ook in de oudheid was het fenomeen dat twee mannen seks met elkaar hebben bekend, maar dit betekende niet dat zo'n man dan ook meteen een homo was. De seksuele aantrekkingskracht tussen twee mensen van hetzelfde geslacht was geen onderdeel van iemands identiteit. Pas in de 19e eeuw ontstond het idee dat iemand homoseksueel is, dat het een onderdeel uitmaakt van zijn of haar identiteit. Dit is een voorbeeld van de manier waarop het discours de ervaring van seks en seksualiteit vormt.

Voor je profielwerkstuk zou je de theorie van Foucault over het discours ook kunnen gebruiken om te onderzoeken hoe we vandaag de dag tegen homoseksualiteit aankijken. Wordt homoseksualiteit nog steeds als 'niet- normaal' of 'onnatuurlijk' gezien?

De seksuele revolutie van de jaren '70

Heeft de seksuele revolutie daadwerkelijk geleid tot meer vrijheid op het gebied van seksualiteit of juist niet? Je kunt bijvoorbeeld Foucault’s theorie gebruiken en combineren met de documentaire van filosofe Sunny Bergman.

Het gangbare verhaal over seksualiteit is dat seksualiteit sinds de 17e eeuw steeds meer onderdrukt is geraakt met als hoogtepunt de Victoriaanse tijd. Daarna zouden de taboes weer langzaam worden doorbroken met een hoogtepunt in de seksuele revolutie van de jaren ’60 en ’70. Hiermee was er sprake van bevrijding. In de westerse samenleving worden we niet meer onderdrukt door een strenge seksuele moraal.

Volgens Foucault is dit verhaal een mythe. Vanaf de 17e eeuw werd er juist ontzettend veel over seks gesproken. Seksualiteit werd volgens hem niet onderdruk maar eerder opgewekt. Verder zijn we nu niet echt 'bevrijd' van maar nog steeds onder invloed van de macht van het discours over seks. Door de macht van het discours vinden we bepaalde dingen heel belangrijk en 'normaal'. Meisjes worden bijvoorbeeld geacht hun benen en oksels te scheren. Ook is er het idee dat het normaal is om op je zestiende ontmaagd te worden. Volgens de theorie van Foucault oefenen deze ideeën ook macht op ons uit.

Meer over seks praten betekent niet meteen dat we vrijer zijn. Het kan er ook juist voor zorgen dat er meer normen ontstaan. In de documentaire van Sunny Bergman komt dit duidelijk naar voren.

Houd je van kritisch denken en ga je een discussie niet uit de weg? Dan is de studie Wijsbegeerte misschien iets voor jou. Nieuwsgierig? Kijk voor meer informatie op de website van Wijsbegeerte in Groningen! Wil je meer weten over dit onderwerp of heb je vragen? Stuur dan een mail naar alfasteunpunt@rug.nl!

Laatst gewijzigd:08 juni 2017 11:23