Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieStudieondersteuningProfielwerkstukAlfasteunpuntDuits

Wallraffen

Het woord 'wallraffen' is in Zweden opgenomen in het woordenboek. Dit is nogal opmerkelijk, want 'Wallraffen' is onderzoeksjournalistiek bedrijven onder een valse identiteit en verwijst naar de Duitse schrijver en undercoverjournalist Günter Wallraff. Er is dus een werkwoord in Zweden naar zijn werkwijze vernoemd!

Günter Wallraff is een meester in undercoverjounalistiek. Zo veroorzaakte hij ooit veel ophef toen hij verkleed als Somaliër wilde onderzoeken hoe racistisch Duitsers al dan niet zijn. Zwart geschminkt en voorzien van pruik, make-up, gekleurde contactlenzen en valse papieren trok Wallraff door Duitsland. Hij wilde een kamer huren, een volkstuintje nemen, wandelen met een club bejaarden, een proefrit maken in een Bentley om zo te laten zien dat de tolerantie in Duitsland niet zo vanzelfsprekend is als soms lijkt. Het werk van Günter Wallraff is een leuk onderwerp voor je profielwerkstuk Duits, waar je op een originele manier invulling aan kunt geven!

Günter Wallraff in 1982
Günter Wallraff in 1982

Wallraff Undercover

Günter Wallraff is vooral bekend geworden door zijn boek 'Ik (Ali)' uit 1985. Hierin deed hij als undercoverreporter verslag van het leven van een gastarbeider. In heel West-Europa zorgde dit boek voor de nodige opschudding. Vermomd als de Turk Ali Levent, werkte hij bij McDonald's, de staalfabriek Thyssen en als proefkonijn voor geneesmiddelenonderzoek. Het boek dat hier uit voortkwam beschreef de uitbuiting, vernedering en discriminatie waarmee Duitse Turken werden geconfronteerd.

In 2009 ging hij weer undercover, ditmaal werkte Wallraff bijvoorbeeld een maand in een broodfabriek die aan Lidl leverde. De prijs van de broodjes werd laag gehouden door werknemers uit te knijpen. Ook leefde hij een tijd als dakloze en werkte hij in een callcenter waar mensen opgelicht werden. Met zijn reportages wil Wallraff aandacht vragen voor de schrijnende omstandigheden waarin sommige van onze medemensen leven en hoe anderen daar soms misbruik van maken.

Wallraff wordt geprezen, maar ook bekritiseerd. Hij wordt beschuldigd van het schenden van privacy of handelsgeheimen. Ook zijn er mensen die zijn aanpak onsmakelijk vinden.

Je profielwerkstuk

Als je geïnteresseerd bent kun je je verder verdiepen in het werk van Günter Wallraff. Hieronder vind je drie invalshoeken voor je profielwerkstuk.

Ten eerste kun je onderzoeken hoe Wallraff te werk ging. Hoe heeft hij zijn undercover acties aangepakt? Veel interessanter is misschien wel wat Wallraffs acties, en hoe er op gereageerd werd, zeggen over de maatschappelijke verhoudingen in Duitsland. Welke problemen in de Duitse samenleving legde Wallraff bloot? Hoe is er op gereageerd - en zijn er misschien dingen veranderd door zijn acties? Er is veel over Wallraff geschreven in Duitse nieuws- en opiniebladen. Ook vind je van veel van zijn acties (filmpjes en interviews) op YouTube. Wallraff is dus een goed onderwerp voor je profielwerkstuk Duits!

Een tweede mogelijkheid is om te onderzoeken hoe 'undercover gaan' in de praktijk werkt. Het is natuurlijk erg spannend om zelf undercover te gaan! Wat denk je dat de reacties zullen zijn als jij in in een burka over straat loopt? Of misschien alleen al met een hoofddoekje op? Je kan je op vele verschillende manieren uitdossen en onderzoeken wat de reacties zijn! Denk wel goed na over hoe je dit onderzoek aan wilt pakken en overleg ook met je begeleidende docent(en)! Undercover gaan kan soms ook gevaarlijk zijn, zoals Wallraff aan de lijve ondervond toen hij als Somaliër in de trein met een paar honderd dronken Duitse voetbalsupporters ging zitten. Hij werd net op tijd gered door een politieagente. Dat moet jou natuurlijk niet overkomen.

Een derde optie is de ethische kant van het verhaal te onderzoeken. Journalisten hebben een gedragscode: valt hun werk als undercoverjournalist wel te rijmen met deze code? Is het wel zo netjes om te doen alsof je iemand anders bent? Je kunt het werk van Wallraff ook vergelijken met het werk van de Nederlandse undercover jounalist Alberto Stegeman. Er zijn natuurlijk veel meer undercover journalisten. In 2009 ging een redacteur van HP/De Tijd stage lopen bij de partij van Geert Wilders. Je kunt deze acties met elkaar vergelijken. Waarin verschillen ze elkaar? Of doen ze juist precies hetzelfde? Welke grenzen overschrijden de journalisten juist wel of niet?

Vragen

Kom je er niet uit, of heb je vragen of opmerkingen, mail ons dan gerust: alfasteunpunt@rug.nl.

Interessante materie

Indien je interesse hebt voor de Duitse taal en cultuur zou je eens een kijkje kunnen nemen bij de studie Europese Talen en Culturen. Bezoek bijvoorbeeld een open dag of doe mee aan een webklas.

Laatst gewijzigd:01 september 2017 11:59