Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieStudieondersteuningProfielwerkstukAlfasteunpuntCKV/Kunst

Dans!

Wat maakt dansen leuk om te doen en naar te kijken?
Wat maakt dansen leuk om te doen en naar te kijken?

Dans is universeel en van alle eeuwen. In de loop der tijd zijn er dan ook veel verschillende dansvormen ontstaan: hiphop, jazz, streetdance, klassiek ballet, salsa en musicaldans. Teveel om op te noemen! Al die dansen zijn opgekomen in een specifieke culturele context, hebben een eigen geschiedenis en kenmerken en dragen iets uit. Dans is niet statisch, zoals een schilderij, maar dynamisch. Het heeft te maken met 'performativiteit', net zoals acteren. Misschien dat jij naar schilderijen staren wel als heel saai ervaart, maar hiphop heel cool vindt. Hoe komt dat nou eigenlijk? Het is vaak ook leuk om zelf te dansen. Ervaar jij dan ook een vorm van bevrijding? Wat is de kracht van dans? Daar kun jij achterkomen in jouw profielwerkstuk! Analyseer datgene wat mensen leuk vinden aan een dansvoorstelling. Kun jij aan de hand van die punten je eigen voorstelling maken? En is die dan succesvol?

Dansen is universeel

Er is bijna geen enkele cultuur waarin niet een bepaalde dansstijl te vinden is. Dansen is wat dat betreft universeel. Maar de positie die dansen heeft binnen een bepaalde cultuur kan verschillen. Is dansen iets dat je elke dag doet of alleen voor speciale gelegenheden? Kan je er naar kijken of doe je zelf mee? Is het publiek of kan je het maar beter achter gesloten deuren houden? Daar zit nogal wat variatie in over de hele wereld. Kijk eens naar verschillende culturen in Afrika en de manier waarop dans gebruikt wordt bij bepaalde rituelen. Vaak zijn dit rituelen waar iedereen in het dorp aan meedoet en waar er geen regels zijn met betrekking tot bewegen en dansen. Kan je dit vergelijken met iemand uit Engeland die naar een balletvoorstelling gaat waar alle bewegingen tot in detail perfect uitgevoerd (moeten) worden? Kijk eens naar de geschiedenis van dansen in het algemeen binnen bepaalde culturen. Zijn daar door de eeuwen heen veranderingen in gekomen? Of maak een vergelijking tussen bepaalde culturen op dit gebied. Hoe kan het dat er zulke grote verschillen bestaan?

Je kunt natuurlijk ook kijken naar een specifieke dansstijl. Elke dans heeft een eigen identiteit en geschiedenis en is ontstaan in een specifieke context. Vaak heeft dat karakter specifiek te maken met de context waarin de dans is opgekomen. Het kan echter zijn dat de identiteit van een dans verandert is in de loop van de tijd door verschillende factoren. Wat vind jij nou een leuke dansstijl waar je meer over wilt weten? Misschien dat jij al wel jaren op stijldansen zit, maar nog niet weet hoe de verschillende dansen bij het stijldansen zijn ontstaan. Dan is dit je kans om daarachter te komen!

Dans als identiteit

Door alle tijden heen heeft dans identiteit en verbondenheid uitgedrukt. Zowel binnen een bepaalde cultuur, als voor het ontwikkelen van een eigen persoonlijke identiteit. Dat dansen gekoppeld kan worden aan een nationale identiteit, is goed te zien bij de rumba. De rumba werd ten tijde van de revolutie in Cuba gezien als een middel tegen de heersende klasse. De socialistische idealen van de revolutionairen zouden gerepresenteerd worden door de rumba, omdat die dansvorm geassocieerd werd met de Afro-Cubaanse arbeidersklasse. Op die manier kan een dans gezien worden als een middel om identiteit te vormen of te versterken. Juist omdat dans een belangrijk gedeelte is van het gewone leven van mensen, kan het heel krachtig zijn.

De rumba is slechts een voorbeeld van de manier waarop dans gebruikt kan worden ten behoeve van identiteit of natievorming. Je kunt ook kijken naar andere voorbeelden. Zijn alle dansen op deze manier verbonden met een bepaalde identiteit? Zijn sommige dansen meerdere malen gebruikt op deze manier? Of juist nog nooit? Waarom is dans zo'n krachtig middel om te gebruiken? De relatie tussen dans, politiek en de maatschappij is heel interessant.

Nederlanders dansen niet?
Nederlanders dansen niet?
The Dutch don't dance

Wanneer jij het dicht bij huis wil houden, dan kun je kijken naar Nederland. Nederland heeft geen eigen nationale dans, tenzij je de klompendans meetelt. Dat is echter niet iets waar de gemiddelde Nederlander erg trots op is of ziet als een gedeelte van de Nederlandse identiteit. Toch is dansen iets wat in het theater en ook op tv sterk vertegenwoordigd is. Hoe zit het nou precies met de relatie tussen dansen en Nederland? Dat kun jij uitvinden! Het kan leuk zijn om hierbij te kijken naar de initiatieven van bijvoorbeeld de DDDD: De Dutch Don't Dance Division. Opgericht in 1997 streven zij ernaar om dansen op de kaart te zetten in Nederland. Daarbij hebben ze een interessante naam gekozen, die verwijst naar het idee dat de Nederlander niet zou dansen. Dit is slechts een van de vele dansgezelschappen in Nederland. Denk jij dat ze gelijk hebben met hun titel? En zo nee, is er iets dat Nederland uniek maakt op dansgebied? Qua dansstijl of qua thematiek? Onderschat hierbij ook de musical niet. Er is bijna geen land ter wereld waar musicals zo populair zijn als in Nederland! Meer dan genoeg aanknopingspunten dus.

De film Footloose uit 1983
De film Footloose uit 1983

Dans als emancipatie en bevrijding

Wie kent de film 'Footloose' niet. Hier wordt dansen verboden, omdat het een slechte invloed op de jeugd zou hebben. De hoofdpersoon uit de film probeert om dit verbod op te heffen en slaagt daar uiteindelijk ook in. Deze situatie is niet alleen maar iets wat in films voorkomt. Sterker nog, de film zelf is gebaseerd op het verbod op dansen dat in Elmore City, Oklahoma tot 1980 van kracht was. Dit laat zien dat vroeger en tegenwoordig nog steeds bepaalde dansen (of dansen in het algemeen) als gevaarlijk gezien werden. In 2010 nog ging de burgemeester van Den Haag Jozias van Aartsen 'heel goed kijken' of het mogelijk is om in de toekomst grote dancefeesten in zijn stad te verbieden. Al ligt dat naar alle waarschijnlijkheid meer aan de drugscriminaliteit, die tegenwoordig met dit soort feesten gepaard gaat. Dansen is door de jaren heen vaak met onzedelijkheid verbonden, specifiek binnen bepaalde religieuze tradities. Je kunt onderzoeken waar deze associatie vandaan komt en wat je er zelf van vindt. Is het waar of is het alleen maar een gerucht waarmee autoriteiten de massa onder duim willen houden?

Dans kan namelijk ook gebruikt worden als een manier om te bevrijden en te emanciperen. Het voorbeeld van de rumba in Cuba is al gegeven, maar er zijn nog veel meer voorbeelden. In Duitsland kwam aan het begin van de 20e eeuw de Ausdruckstanz op. Deze dansvorm gaf meer vrijheid aan de dansers en zette ook de vrouw centraal. Het was bedoeld als revolutie en zo is het ook overgekomen. Welke voorbeelden kun jij bedenken? Zie jij nu nog mogelijkheden om dans te gebruiken voor emancipatie en bevrijding?

Er zijn dus niet alleen interessante vragen te stellen over dans zelf, maar ook over de manier waarop dans de wereld om ons heen beïnvloedt. Kijk daarvoor maar eens naar het volgende filmpje!

Thema's binnen dans

Dansvoorstellingen hebben vaak een duidelijk thema of onderwerp. Stel jezelf eens de volgende vragen als je naar een voorstelling gaat: Vind jij dat het thema goed uitgewerkt wordt? Had je het er zelf ook uit gehaald als je het niet geweten had? En los van deze voorstellingen: moet een dansvoorstelling ergens over gaan? Waarom of waarom niet? Is er ook dans die nergens over gaat? Hoe zit het in de geschiedenis van de dans? Zijn de thema’s veranderd? Dit zijn allemaal vragen die je zou kunnen behandelen in een werkstuk over dans. Weer eens wat anders!

Vragen of interesse?

Heb je nog vragen over hoe je dit onderwerp nu precies voor je profielwerkstuk kunt gebruiken, of heb je een andere vraag? Mail dan naar: alfasteunpunt@rug.nl

Vind je dit een leuk onderwerp, dan is de studie Kunst, Cultuur en Media misschien wel wat voor jou!

Laatst gewijzigd:18 september 2017 10:27