Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademieActiviteitenFilosofiesymposiumVorige Edities

2017 - Scepticisme

De aanmelding voor het filosofiesymposium is gesloten. Voor een plekje op de wachtlijst kunt je mailen naar scholierenacademie@rug.nl.

Het eindexamenonderwerp scepticisme is het thema van ons jaarlijks filosofiesymposium.

Zekere kennis bestaat niet!

We denken van alles zeker te weten. Bijvoorbeeld dat de wereld die we om ons heen zien echt bestaat, dat de zon morgen weer op komt. Dat onze morele overtuigingen, zoals dat doden verkeerd is, waar zijn. Maar wat nou als blijkt dat de menselijke geest van nature onbekwaam is om iets met zekerheid te weten? Dan zijn alle dingen waar we zeker van denken te zijn opeens niet meer zonder twijfel. Dit is de denkwijze van de filosofische stroming die we scepticisme noemen. Scepticisme is het onderwerp voor het eindexamen van filosofie en daarmee ook het onderwerp van het filosofiesymposium van de Rijksuniversiteit Groningen.

Tijdens de eerste lezing zal Han Thomas Adriaenssen uitleggen waarom Descartes het nodig vond om zo radicaal aan alles te twijfelen. Was het echt zijn doel om hier zekere kennis mee te vinden, of wilde hij een fundament leggen onder de toemalige natuurwetenschap? Na een pauze met een interactieve pauzeactiviteit zal Tamer Nawar een lezing geven over de kennis die wij hebben. Deze is vaak afkomstig van wat andere mensen geloven en denken. Is dit een probleem? En moeten we geloven wat een ander persoon zegt?

De dag bestaat uit twee plenaire lezingen en een aantal workshops en vindt plaats in het Academiegebouw (Broerstraat 5). Nadat je je hebt opgegeven voor het symposium op 26 januari, krijg je begin januari een mail waarin je workshops kunt kiezen.

Tijd Activiteit
11.45 - 12.00 uur

Inloop en ontvangst in Academiegebouw

12.00 - 13.00 uur

Scepticisme en Natuurwetenschap bij Descartes - Han Thomas Adriaenssen

13.00 - 14.00 uur

Interactieve lunchactiviteit

14.00 - 14.45 uur

Testimony and Doubt - Tamer Nawar + prijsuitreiking

14.45 - 16.00 uur

Workshops (keuzes onder de afbeelding)

Question everything
Question everything

Wie? Waarover?
Job de Grefte

Wat is scepticisme?

Het begrip scepticisme wordt op verschillende manieren gebruikt. Zo kan je in de krant de term 'euroscepticisme' tegenkomen en in een roman de frase "zij keek hem aan met een sceptische blik". In deze interactieve workshop zullen we aan de hand van het filosofisch scepticisme proberen termen als 'euroscepticisme' of 'sceptische blikken' te begrijpen. Wat zijn de verschillen, maar ook de overeenkomsten tussen het filosofisch scepticisme en het meer populaire gebruik van het begrip 'scepticisme'? Is dit populaire gebruik eigenlijk wel gerechtvaardigd?
Daan Evers

Moreel scepticisme

Zijn er feiten over wat goed en slecht is? Is de moraal absoluut of relatief? Moeten we ethiek sceptischer betrachten dan de fysica? Hier zullen we nader op ingaan.
Allard Tamminga

Lies, Damn Lies, and Social Media

De sociale media van vandaag bieden onvermoede mogelijkheden tot manipulatie. Iedereen kan liegen of het gedrukt staat. Kunnen we desondanks vaststellen wat waar is en wat onwaar? Zo ja, welke criteria spelen daarbij een rol? Zo nee, moeten we dan concluderen dat 'waarheid' een achterhaald concept is dat niet meer van deze tijd is?

Barteld Kooi

Epistemische Angst

In 2015 verscheen een boek van de Britse filosoof Duncan Pritchard over radicaal skepticisme. Een radicaal skepticus denkt dat het mogelijk is dat haar ervaring van de werkelijkheid het resultaat is van een soort computersimulatie en dat ze eigenlijk maar een brein in een aquarium is die met een computer verbonden is. Dan is eigenlijk elke vorm van kennis onmogelijk. Met behulp van inzichten van Wittgenstein ontwikkeld Pritchard een argument tegen radcaal skepticisme. We gaan samen kijken of dat argument wel goed in elkaar zit.
Coos Engelsma

Redenen voor redenen

Voor het hebben van een verantwoorde opvatting is het nodig dat je een reden hebt om te denken dat die opvatting waar is. Maar voor die reden moet je natuurlijk ook een reden hebben. En voor die reden ook! Het lijkt wel alsof je alleen een verantwoorde opvattingen kunt hebben als je oneindig veel redenen hebt. Maar hoe kun je dan een verantwoorde opvatting hebben als je zelf eindig bent?
Michel Dijkstra

Zijn of niet zijn? Of geen van beide? Boeddhistische scepsis over de werkelijkheid

Wat is de werkelijkheid? Filosofen uit oost en west breken zich al eeuwenlang het hoofd over deze vraag. Boeddhisten kiezen een sceptisch perspectief: we kunnen de werkelijkheid nooit adequaat beschrijven. Opvallend genoeg maakt deze twijfel ons vrij.
Herman Veluwenkamp

Een populair argument voor moreel skepticisme

Is moraliteit objectief? Veel mensen zijn hier skeptisch over, omdat ze merken dat verschillende culturen vaak verschillende morele systemen hanteren. Zo is het in sommige culturen toegestaan dieren pijn te doen voor je eigen plezier, of om geweld te gebruiken tegen iemand die jou beledigd heeft, terwijl dat in onze cultuur over het algemeen niet geaccepteerd wordt. De verscheidenheid aan morele systemen wordt gebruikt om te redeneren naar een vorm van moreel skepticisme. Is dit eenvoudige argument overtuigend? En zo niet, kunnen we dit argument sterker maken?

De Rijksuniversiteit Groningen doet meer met het eindexamenonderwerp scepticisme. Kijk ook bij onze webklas en profielwerkstukonderwerpen.

Laatst gewijzigd:02 juni 2017 10:27