Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademie
Header image Blog: Dit is wetenschap

Rechtssystemen in twaalfde-eeuwse Engelse literatuur

Datum:12 september 2017
Auteur:Demi Wormgoor
Marie de France
Marie de France

Studenten in het tweede jaar van de bachelor English Language and Culture volgen een vak ter voorbereiding op hun scriptie in het derde jaar. Binnen dit onderzoeksvak kun je kiezen voor een specialisatie in linguïstiek, moderne literatuur, en middeleeuwse literatuur.  Binnen één van deze specialisaties schrijf je een essay over een onderwerp naar keuze. Ik ben er achter gekomen dat ik mij wil specialiseren in de late middeleeuwen en in het bijzonder wil kijken naar de overlap en verbondenheid van de religieuze en seculiere (niet-religieuze) samenleving in die tijd. In mijn essay kijk ik naar de manier waarop Marie de Frances werken representatief waren voor de overlap tussen de twee aspecten van de samenleving in de late middeleeuwen in Engeland.

Eén van de belangrijkste gebeurtenissen in de geschiedenis van Engeland is de Normandische verovering in 1066. Onder leiding van Willem de Veroveraar werd Engeland bezet door Normandische en Franse soldaten. Deze verovering had een grote impact, vooral op de taal. De cultuur van de Angelsaksen, de groep mensen die hiervoor op het eiland woonden, veranderde compleet. Het enige waar Willem de Veroveraar enigszins vanaf bleef, waren de rechten. Het Angelsaksische rechtssysteem was erg versnipperd en in bijna elk gedeelte van het land golden andere wetten. Later in de twaalfde eeuw, onder de troon van Hendrik II, ontwikkelde het Angelsaksische rechtssysteem zich in het ‘common law’ systeem. Hierdoor werden de wetten meer verenigd.

Naast deze niet-religieuze common law, waren er vele zaken waar het canoniek recht uitspraak over deed. Het canoniek recht is het recht dat door de Katholieke Kerk werd toegepast in kerkelijke rechtbanken. Een belangrijk figuur binnen het canoniek recht is Gratianus. Rond 1140 publiceerde hij een werk waarin het voorgaande canoniek recht werd samengevat, namelijk zijn Decretum Gratiani. Dit enorme werk bleek lange tijd de basis voor canoniek recht te zijn.

In enkele verhalen van Marie de France zijn vele elementen van de rechtssystemen te herkennen. Marie de France was een schrijfster die aan het hof van Hendrik II van Engeland (1154-1189) schreef. Maries werken, zogenaamde lais, waren gedichten in het Anglo-Normandisch, een taal die veel lijkt op Middel-Frans. Deze werken werden mondeling voorgedragen, meestal aan een publiek dat bestond uit aristocraten.

Een lai van Marie de France, ‘Bisclavret’, bevat verschillende juridische problemen die allemaal door middel van canoniek recht of common law kunnen of worden opgelost. Eén van deze problemen is bijvoorbeeld het overspel door de vrouw van Bisclavret, terwijl overspel bij de kerkelijke wet verboden was. Gratianus schreef dat degene die een getrouwd iemand verleidt, moet worden gedeporteerd naar een eiland en dat corrupte partners de uiterste straf begaan, waarschijnlijk eeuwige straf in de hel. In het verhaal van Marie worden de voormalige vrouw van Bisclavret en de ridder die er met haar vandoor gaat verbannen uit het rijk van de koning in het verhaal. Hij houdt zich dus aan het canoniek rechtssysteem uit die tijd.

Door meerdere van deze juridische problemen in literatuur te onderzoeken, het bestuderen van de verschillende rechtssystemen en verder te kijken naar de kerkelijke en seculiere samenleving in de twaalfde eeuw, krijgen we een beter beeld van de ontwikkeling van de common law en literatuur in deze tijd. Dit is met name belangrijk omdat de twaalfde eeuw door Hendrik II en Gratianus een cruciaal punt bleek te zijn in de geschiedenis van de ontwikkeling van het recht in Engeland. De werken van Marie de France bieden een goede uitkomst wat betreft het bestuderen van het Engelse recht, juist omdat zij in deze periode erg populair waren.

Demi Wormgoor is student English Language and Culture aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Reacties

Reacties laden...