Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademie
Header image Blog: Dit is wetenschap

Tussenweg: de onderbelichte kant van politiek

Datum:24 november 2016
Debatten staan meer in de schijnwerpers dan compromissen
Debatten staan meer in de schijnwerpers dan compromissen

Mag je iemand hulp bieden bij het beëindigen van zijn of haar leven als diegene zich niet in een uitzichtloze situatie bevindt? Dit is een vraag die opnieuw in de schijnwerpers staat nadat het kabinet heeft aangekondigd de voorwaarden voor euthanasie te gaan uitbreiden. VVD is voor, SGP is tegen. Hoe worden ze het nu eens over een kwestie zoals deze, terwijl de ene partij vindt dat dat de keuzevrijheid uitgebreid moet worden en de andere partij vindt van niet? Dat is waar universitair docent argumentatiefilosofie Jan Albert van Laar zich in het bijzonder voor interesseert; het sluiten van compromissen, en waar nog verrassend weinig onderzoek naar is gedaan vanuit het gezichtspunt van argumentatie.

Van Laar stelt dat politiek voornamelijk wordt gezien als een debating cultuur. Denk maar aan de verkiezingsdebatten in de Verenigde Staten tussen Clinton en Trump. Dit terwijl alledaagse politiek voor een groot deel over het sluiten van compromissen gaat. Dit deel is alleen veel minder zichtbaar voor het publiek, omdat het vaak in de zogenaamde ‘achterkamertjes’ gebeurt. Daarom is het echter niet minder belangrijk. Het sluiten van compromissen gebeurt natuurlijk niet uitsluitend in de politiek, maar ook op persoonlijk vlak en is dus een vaardigheid die goed van pas komt. Jan Albert wil daarom een methode ontwikkelen waarbij het trainen van de vaardigheid van het compromissen sluiten centraal staat.

Een compromis is een schikking tussen partijen waarbij ieder van beide iets toegeeft. Deze methode van politieke deliberatie zal zowel inzetbaar zijn op de universiteit als in het middelbaar onderwijs. In het middelbaar onderwijs valt het goed in te passen in het vak Maatschappijleer, omdat het een goed inzicht biedt in politieke samenwerkingsprocessen. Scholieren leren zo hoe compromisvorming nu eigenlijk werkt door zelf aan de slag te gaan en compromissen te vormen over zaken waar ze het fundamenteel over oneens zijn.  Op deze manier leren ze om te gaan met diepgewortelde verschillen. Het is een soort spel waarbij ze zelf een weg moeten vinden om respectvol met hun verschillen om te gaan, ook in situaties waarin consensus onhaalbaar is.

Daarnaast leren leerlingen gelijk dat een compromis nooit echt mooi is. De SGP stelt bijvoorbeeld dat het ‘recht op leven’ ononderhandelbaar is. Maar in de praktijk wordt er over dit soort dingen op dezelfde manier onderhandeld als over het belastingtarief.  De partijen zijn het niet met elkaar eens, maar er moet wel een plan komen, dus wordt er een compromis gesloten. Beide partijen leveren iets in, waardoor het altijd een beetje lelijk is. Het is een soort patchwork. Hierdoor kunnen leerlingen ook meer waardering krijgen voor de oplossing van maatschappelijke problemen. Deze zijn misschien niet altijd even mooi, maar dit komt omdat er sprake is van compromisvorming van meerdere partijen die het niet eens zijn met elkaar.

Inmiddels zijn er al meerdere try-outs van de methode geweest op verschillende scholen. En met een goed resultaat! Van Laar wil er nu nog voor zorgen dat de les online komt of geprogrammeerd wordt zodat er idealiter geen uitgebreide begeleiding meer nodig is, en de leerlingen zelfstandig compromissen kunnen sluiten door het volgen van een simulatie.

Reacties

Reacties laden...