Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademie
Header image Blog: Dit is wetenschap

Fragmenten van het verleden

Datum:08 december 2016
De kist vol met brieven
De kist vol met brieven

‘Het is alsof je een verloren Rembrandt terugvindt’, aldus historicus David van der Linden. Samen met letterkundige Nadine Akkerman heeft hij het 17e-eeuwse postarchief van de Haagse postmeester Simon de Brienne herontdekt. Een schatkist gevuld met maar liefst 2600 brieven; een goudmijn voor elke historicus. Geen wonder dat een team van onderzoekers van Yale, Oxford, Leiden University en de Rijksuniversiteit Groningen zich onmiddellijk op de verzameling heeft gestort.

De vondst is extra bijzonder omdat de collectie al sinds 1926 in het Museum voor Communicatie in Den Haag ligt. Waarschijnlijk is er eerder niets mee gedaan omdat een groot deel van de brieven ongeopend is. In de 17e eeuw werden brieven op persoonlijke wijze versleuteld. Dit wordt letterlocking genoemd: het op een unieke manier dichtvouwen van je brief. Dankzij röntgentomografie kunnen de verzegelde brieven nu ook ongeopend gelezen worden. Zo blijft de eeuwenoude handtekening van de oorspronkelijke zender bewaard.

Waarom heeft de familie De Brienne de brieven van onbekenden opgeslagen? Niet alleen voor hedendaagse historici, maar ook voor de familie waren de brieven letterlijk een schatkist. Toentertijd moest voor ontvangen brieven namelijk belasting worden betaald. In de hoop dat de ontvangers hun brieven uiteindelijk zouden komen ophalen bewaarden potte de familie in de loop der tijd steeds meer brieven op.

Dat zij daarmee een eersteklas archief van West-Europa in de zeventiende eeuw hebben nagelaten, zullen zij zich niet hebben beseft. Het brievenproject toont op indringende wijze het leven in 17e-eeuws Europa. Den Haag was namelijk net als nu een knooppunt, ook op het gebied van post. In het archief zitten bijvoorbeeld veel brieven van gevluchte hugenoten, die naar de Republiek kwamen vanwege het tolerante religieuze klimaat. Zij konden vanuit hier alleen per brief contact onderhouden met in Frankrijk achtergebleven vrienden en familie. Hoe zij dit ervoeren, weten wij dankzij de herontdekking van dit archief.

Zelf een verzegelde brief versturen? Kijk dan eens op de website van het Signed, Sealed and Undelivered-project!

Reacties

Reacties laden...