Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademie
Header image Blog: Dit is wetenschap

Wiskunde helpt de rechter

Datum:15 december 2016
Het is niet altijd even gemakkelijk met DNA
Het is niet altijd even gemakkelijk met DNA

Het is bepaald niet ieders lievelingsvak: wiskunde. Maar je kunt er wel hele nuttige dingen mee doen. Bijvoorbeeld het bewijs in een rechtszaak netjes ordenen. Wiskundige Charlotte Vlek onderzocht dit tijdens haar promotieonderzoek.

Hoe je een misdrijf moet oplossen is elke avond wel ergens op tv te zien. De politie verzamelt bewijs en ontwikkelt scenario’s. Wat als X werd afgeperst door het slachtoffer? Maar het slachtoffer had net zijn relatie met Y verbroken, dus die kan ook de dader zijn. Bewijs moet uitwijzen welk scenario het meest aannemelijk is.

Juist dat bewijs kan best lastig zijn. Bij CSI lijkt het zo eenvoudig: ‘we hebben een DNA-match’ roept iemand, de schurk krijgt de handboeien om en klaar. Maar in werkelijkheid krijgt de rechter een rapport waarin staat dat de kans dat het DNA spoor niet van de verdachte is, kleiner is dan 1 op 10.000. Of 1 op 100.000. Of 1 op 1.00.000. Hoe zwaar weegt dat dan? En hoe zwaar weegt een getuige die iemand met dezelfde kleur haar als de verdachte in de buurt van het misdrijf zag?

Charlotte Vlek heeft een soort model gemaakt, gebaseerd op Bayesiaanse statistiek, waarmee ze een overzicht kan maken van de verschillende vormen van bewijs, en de manier waarop verschillende bewijzen elkaar versterken of verzwakken.

‘Je kunt het vergelijken met de manier waarop een arts een diagnose stelt’, legt Vlek uit. Een patiënt heeft bijvoorbeeld hoofdpijn. Je weet hoe groot de kans is dat hoofdpijn door griep wordt veroorzaakt, of door een hersentumor. Wanneer je dan ook andere symptomen met hun kansen erbij betrekt, zal je uiteindelijk bij de meest waarschijnlijke diagnose uitkomen.

De methode is een heel eind gevorderd, maar is nog niet klaar voor gebruik in de rechtszaal. Wel heeft Vlek haar methode getest met onder meer de geruchtmakende Anjumer-moordzaak, waarin een pensionhoudster is veroordeeld voor de moord op twee mannen.

Lees meer over de promotie van Vlek bij Science LinX.

Tags: Beta, Gamma, Wiskunde

Reacties

Reacties laden...