Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademie
Header image Blog: Dit is wetenschap

Waarom zeggen ze dat nou?

Datum:12 mei 2016
De rechter lijkt voor ons soms wel anoniem!
De rechter lijkt voor ons soms wel anoniem!

Rechters zijn belangrijk in onze samenleving. Toch is de kans dat je er met een te maken krijgt niet zo groot. De kans is nog kleiner dat je een van de allerhoogste rechters in Europa ooit te spreken krijgt. Het werk dat rechters doen zien we eigenlijk nooit persoonlijk gebeuren, en dat terwijl ze machtig kunnen zijn. Zij zijn enigen die wetten mogen uitleggen. Op deze manier burgers kunnen beschermen tegen medeburgers, bedrijven en de overheid want bij de rechter zijn alle partijen gelijk. Daarom is het belangrijk dat rechters onpartijdig zijn, maar ze worden niet op democratische wijze gekozen. Zorgt dit er dan voor dat hun macht volledig onbeperkt is?

Het antwoord is, natuurlijk: “Nee.”. Er is één instituut dat deze macht beheerst: de grondwet. Wel is het zo dat rechters er zelf voor moeten zorgen dat zij binnen de grenzen van deze grondwet opereren. Matthijs van Wolferen probeert door naar een heel klein deel van deze machtsstructuur te kijken, te ontdekken hoe zij dit doen. Hij bestudeert dit proces op het niveau van de Europese Unie (EU). Ook de EU heeft een soort grondwet waar rechters zich aan moeten houden, maar in Europa is dat het Werkingsverdrag van de Europese Unie (VWEU). De verhouding tussen wij (de burger) en overheid is in de EU echter nog veel complexer dan in een natiestaat. Wie of wat zorgt er in deze wirwar voor dat de Europese hoge rechters binnen de perken blijven?

Door te kijken naar de manier waarop het Europese Hof van Justitie in Luxemburg omgaat met de vraag wie mogen klagen bij de rechter over Europese regels, komt Van Wolferen erachter hoe de verhouding is tussen een grote internationale organisatie, lidstaten van die organisatie en hun burgers. Hoe zit dat bijvoorbeeld met een organisatie als Greenpeace? In Nederland en veel andere landen is het volslagen normaal dat Greenpeace het milieu beschermt met behulp van de wet en de rechtspraak, maar volgens de Europese hoge rechters kan de EU hen daarbij niet ondersteunen. Dat is apart, want in heel veel andere zaken vinden ze het milieu ontzettend belangrijk.

De belangrijkste vraag die Van Wolferen zich stelt is dus: "Waarom zeggen rechters dat nou?" Oftewel, wat zijn de factoren die ervoor zorgen dat zelfs de hoge rechter zijn eigen macht inperkt en wat voor effect heeft dat op jou, andere burgers en organisaties? Zo licht hij een stukje van de geheimzinnige sluier der rechterlijke macht op. Hartstikke spannend!

Reacties

Reacties laden...