Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsStudievoorlichtingMeer keuzeactiviteitenScholierenacademie
Header image Blog: Dit is wetenschap

Leeg flesje op straat: ruim jij het op?

Datum:06 oktober 2016
Zou jij in deze straat eerder je flesje op de grond gooien?
Zou jij in deze straat eerder je flesje op de grond gooien?

Midden jaren negentig waren de (kleine) criminaliteitscijfers in New York hoog. Vernielingen, geweld en diefstal waren aan de orde van de dag. De oplossing? Een grote schoonmaakbeurt. Deze werd gedaan vanuit het idee dat een wanordelijke omgeving aanzet tot wangedrag. En met succes: de misdaadcijfers voor kleine criminaliteit daalden. Vanuit de RUG kwamen dr. Kees Keizer, prof. dr. Siegwart Lindenberg en dr. Linda Steg met de theoretische onderbouwing van dit idee. Met een zestal experimenten tonen zij dat de omgeving waarin zich men bevindt van invloed is op het gedrag. Dit is in lijn met de sociologische ‘Goal framing theory’ die stelt dat mensen zich slechter aan normen en regels houden wanneer aan de omgeving te zien is dat anderen dit ook niet doen.

Geen graffiti, geen viezigheid

Hoe werkt deze theorie in de praktijk? In een van de experimenten werden twee verschillende situaties met elkaar vergeleken. In situatie 1 ging het om een muur in een steeg in Groningen die netjes en schoon was. In situatie 2 ging het om dezelfde muur in dezelfde steeg, maar ditmaal was de muur volgespoten met graffiti. In beide situaties hing er een graffiti-verbodsbord op de muur. Aan het stuur van fietsen die in de steeg gestald stonden werden op een middag reclamefoldertjes gehangen. In de situatie van de met graffiti bespoten muur gooit 69 procent van fietsers de folder op de grond, bij een schone muur is dit slechts 33 procent.

Als er één schaap over de dam is…

Wanneer er al een regel overtreden is, zijn andere mensen meer geneigd om ook andere regels te overtreden. In een ander experiment werd er een parkeerplaats afgesloten met een half openstaand hekwerk. Aan het hek hing een bord ‘geen doorgang, omlopen voor de ingang’ en een bord ‘geen fietsen vastmaken aan het hek’. Dit leverde eenzelfde soort resultaat op. Als er toch fietsen aan het hek vaststaan, glipt 82 procent van de mensen door het hek om snel bij hun auto te komen. Zonder vastgemaakte fietsen is dat slechts 27 procent. Een vergelijkbare proef werd gedaan met geld. In een uithangende envelop in een brievenbus is duidelijk te zien dat er een briefje van vijf euro in zit. Bij graffiti op en rond de brievenbus steekt 27 procent van de voorbijgangers het geld in eigen zak, zonder graffiti doet slechts 13 procent dat.

Kortom, het gedrag van mensen wordt dus beïnvloed door de omgeving waarin de persoon zich bevindt. Het advies van de onderzoekers? Houd de straten schoon, haal graffiti weg en zorg ervoor dat men aan de omgeving kan zien dat normen en regels worden nageleefd.

Dus, nog een reden om dat flesje op straat op te ruimen?

Reacties

Reacties laden...