Skip to ContentSkip to Navigation
AlumniSteun de RUGHet Ubbo Emmius FondsProjectenGezond ouder worden

Welmoed Reitsma

Welmoed Reitsma kreeg in april 2012 een beurs van € 5.000 toegekend uit de opbrengsten van de belcampagne van 2011 voor de Junior Scientific Masterclass en de Topmaster Medical and Pharmaceutical Drug Innovation. Ze doet onderzoek naar "MicroRNA expressieprofielen van vroeg-stadium eileiderkanker in BRCA1/2-mutatiedraagsters". Hieronder licht ze haar onderzoek toe.

Welmoed Reitsma
Welmoed Reitsma
Preventieve operatie voorkomen

Eierstokkanker komt in de bevolking voor bij 1,4%. Vrouwen met een erfelijke aanleg in het BRCA1 of BRCA2 gen hebben een verhoogde kans op het ontwikkelen van eierstokkanker. Eierstokkanker is de meest dodelijke gynaecologische kanker. Huidige screeningsmethoden om eierstokkanker in een vroeg (en dus behandelbaar) stadium op te sporen zijn niet effectief. Daarom wordt aan vrouwen met erfelijk verhoogd risico op eierstokkanker geadviseerd om de eierstokken en eileiders preventief te laten verwijderen vanaf de leeftijd van 35 jaar. Deze preventieve operatie is effectief in het verlagen van het risico op eierstokkanker, maar heeft als nadeel dat deze vrouwen acuut in de overgang komen. Veel van het onderzoek dat op dit moment wordt gedaan, is er op gericht om biomarkers te vinden waarmee eierstokkanker in een vroeg stadium is op te sporen, zodat preventieve chirurgie overbodig wordt.

Biomarkers

Tot nu toe werd er vanuit gegaan dat eierstokkanker in de eierstokken ontstaat. Echter, er is steeds meer bewijs dat eierstokkanker niet in de eierstok ontstaat maar in de eileiders en zich van daaruit nestelt in de eierstokken. Een van die aanwijzingen is het feit dat er nog nooit voorstadia van eierstokkanker in de eierstokken zijn gevonden, maar wel regelmatig in preventief verwijderde eileiders. Er zijn tot op heden geen biomarkers bekend die effectief zijn in de vroege opsporing van (erfelijke) eierstok/eileiderkanker. MicroRNAs (miRNAs) zijn potentieel veelbelovende biomarkers omdat ze ook in het bloed voorkomen. MiRNAs zijn korte stukjes afgeschreven erfelijk materiaal (RNA) die een rol spelen bij het aan of uit zetten van genen. Genregulatie door miRNAs is belangrijk in het proces van normale celgroei, maar ook in de vroege ontwikkeling van kanker.

Oud paradigma

Eerder onderzoek op het gebied van miRNAs liet een hogere miRNA expressie in diverse kankers zien, ten opzichte van normaal weefsel. Recent zijn er miRNA-expressieprofielen van een aantal eierstokkankers beschreven. Probleem in de gepubliceerde studies is echter dat nog van het oude paradigma van het ontstaan van eierstokkanker wordt uitgegaan: men heeft gekeken in de eierstokken, maar niet in de eileiders, terwijl dáár de kanker waarschijnlijk juist ontstaat. Het is interessant om de miRNA-expressieprofielen van vroeg stadium eileiderkanker te vergelijken met weefsel van normale eileiders. Dit is nog nooit eerder is onderzocht.

Vroege opsporing

In de huidige studie willen we de miRNA-expressieprofielen onderzoeken van miRNAs in een serie eileiders met beginnende kanker, in vrouwen met een erfelijke aanleg voor eierstokkanker. Het expressiepatroon van deze vroege eileiderkankers zal worden vergeleken met de expressieprofielen van normaal eileiderweefsel.  Een vervolgstap zou zijn om het gevonden panel van miRNAs, te testen in serum van vrouwen met en zonder eierstok/eileiderkanker, om te onderzoeken of miRNAs gebruikt kunnen worden voor vroege opsporing van deze kanker.

Laatst gewijzigd:18 april 2017 16:38