Skip to ContentSkip to Navigation

Aletta Jacobs School of Public Health

Together for more healthy years
Aletta Jacobs School of Public HealthOntdekkenRechtvaardigheid

Rechtvaardigheid

Rechtvaardige gezondheid

Zowel binnen als tussen landen bestaan grote sociaaleconomische gezondheidsverschillen. Belangrijke oorzaken van deze ongelijkheden zijn de omstandigheden waarin mensen worden geboren, opgroeien, leven, werken en ouder worden. Hoewel er een brede consensus is over het feit dat deze verschillen in gezondheid onrechtvaardig zijn, is er een gebrek aan begrip, kennis en inzicht in hoe deze het best kunnen worden geadresseerd door overheid en samenleving.

Prominent thema

Aletta Jacobs, zelf een ware voorvechtster van gelijke rechten, inspireert ons om te streven naar gerechtigheid in gezondheid. Met onze multidisciplinaire onderzoeksagenda willen we gezond ouder worden bevorderen en gezondheidsverschillen aanpakken.

Bekijk hier de visie van Justice coordinator Brigit Toebes

Sociaaleconomische ongelijkheden begrijpen

De oorzaken van verschillen in gezondheid kunnen worden herleid naar een zeer vroeg stadium van het leven, zelfs vóór de geboorte. Uit een groeiende hoeveelheid literatuur blijkt dat omstandigheden in de foetale periode, de babytijd en de kindertijd een langdurig effect hebben op onze gezondheid. Toch weten we nog steeds heel weinig over de oorzakelijke mechanismen waardoor deze omstandigheden de gezondheid in het latere leven beïnvloeden en hoe regeringen en de maatschappij moeten ingrijpen om de overdracht van ongelijkheid te stoppen. Vanuit Nederland kunnen we nieuw wetenschappelijk bewijs leveren over de mechanismen die leiden tot ongelijkheid in gezondheid door gebruik te maken van de uitzonderlijke rijkdom van de Nederlandse registerdata die de gehele bevolking bestrijken en van Lifelines, een unieke cohortstudie en biobank met meer dan 167.000 deelnemers uit Noord-Nederland.

Een oproep tot rechtvaardigheid en mensenrechten in gezondheid

Mensenrechtennormen vormen het centrale referentiepunt binnen de health justice pijler (‘rechtvaardige gezondheid’) van de Aletta Jacobs School of Public Health. Mensenrechten, inclusief het recht op gezondheid, plaatsen het individu centraal in de analyse en het debat over gezondheid en benadrukken de noodzaak om de waardigheid en gezondheid van het individu in elke levensfase te beschermen. Als zodanig gaan mensenrechten over het versterken van het vermogen van het individu om de regie over zijn of haar gezondheid te nemen en over het identificeren van de rol van de overheid en samenleving bij het creëren van rechtvaardigheid in gezondheid.

Wat is de rol van de wet bij het aanpakken van gezondheidsongelijkheden?

De uitdaging – zowel vanuit academisch- als beleidsperspectief – is om regelgeving en andere interventies te ontwerpen om de intergenerationele transmissie van ongelijkheid een halt toe te roepen. Om te weten te komen hoe het recht het best kan reageren op gezondheidsverschillen, is de interactie tussen de verschillende gezondheid gerelateerde disciplines van cruciaal belang. De Aletta Jacobs School of Public Health vormt een uitstekend platform voor deze interactie. De taak van de rechtswetenschappers zal zijn om de wetenschappelijke bevindingen over gezondheidsverschillen te vertalen naar concrete wetgevings- en beleidsaanbevelingen voor overheden en andere actoren.

Onderzoek

Lijst van studies die - met betrekking tot dit thema - al zijn verricht. Brigit Toebes en Karien Stronks, ‘Closing the Gap: a Human Rights Approach towards Social Determinants of Health’, European Journal of Health Law, 2016, 23(5), 510-524. Viola Angelini, Dan Howdon en Jochen MIerau, ‘ Childhood socio-economic status and late-adulthood mental health: results from the Survey on Health, Ageing and Retirement in Europe’, Journal of Gerontology, Series B: Social Sciences, 2018, aanstaand.

printOok beschikbaar in het: English