Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaVideo's van de RUGAdams AppelArchief

47-Overheidsgeld moet rollen

Aflevering nr 47

Uitgezonden: 23 en 24 november 2002


Geen uitzending beschikbaar

De economie groeit minder snel en meteen is ‘bezuinigen!’ het toverwoord in politiek Den Haag. De regering mag dan gevallen zijn, de driftige bezuinigingsplannen zijn allerminst van de baan. Ook Noord-Nederland kan de broekriem aanhalen: wat er aan rijksgelden binnen stroomt zal volgend jaar een stuk minder zijn. Het lijkt zo logisch: een euro kun je maar één keer uitgeven en als je geen geld op raakt, moet je zuinig aan doen. Maar iedereen die wel eens rood heeft gestaan of die een hypotheek heeft afgesloten, weet dat dat niet helemaal klopt. De miljoenennota is het huishoudboekje van de staat. Daarin staan de inkomsten en uitgaven van de overheid. Als de rijksuitgaven hoger zijn dan de rijksinkomsten, ontstaat een begrotingstekort. Het begrotingstekort van Nederland bedraagt ongeveer 0,7 procent van de totale begroting. Dat tekort kan gedicht worden door op uitgaven te bezuinigen of door geld te lenen. In het laatste geval neemt de totale staatsschuld toe. En die schuld is al hoog: 176 miljard euro. Dat is ruim de helft van wat de overheid in één jaar omzet. Vergeleken met België en Italië is dat overigens zeer bescheiden: daar is de staatsschuld een stuk hoger dan de jaaromzet van de overheid. De econoom Jakob de Haan legt in Adams Appel uit dat het niet zozeer om de hoogte van de schuld gaat, maar om de aflossing en rentelasten. In 2003 is dat 10,2 miljard euro. Zolang rente en aflossing op te brengen zijn, is het prima om geld te lenen. Maar je moet het geleende geld wel zinvol investeren, vindt De Haan,. Bijvoorbeeld in infrastructuur. Hij vergelijkt het met iemand die een hypotheek afsluit voor een bedrag dat hoger is dan zijn bruto jaarinkomen. De rente en aflossing zijn, uitgesmeerd over 25 jaar, best van het jaarinkomen te betalen. Het geleende geld wordt bovendien niet verbrast, maar in een huis geïnvesteerd. De Haan vindt wel dat je schulden geleidelijk aan moet aflossen. Door de vergrijzing van Nederland is steeds meer geld voor pensioenen nodig. Dat geld is geen investering en moet je dus niet lenen. Als je wat minder schulden hebt, hoef je minder rente te betalen. Het geld dat je zo bespaart, kun je aan pensioenen besteden.

Programmamaker Willem Peter Meeuwissen
Columnist Stefan Nieuwenhuis
Redactie Willem Peter Meeuwissen en Koos Dijksterhuis
Hoofdredactie Fenneke Colstee
Gasten Prof. dr. Jakob de Haan, hoogleraar politieke economie, Rijksuniversiteit Groningen.
Informatie Fenneke Colstee
Links op dit gebied:
Elke link opent een nieuw venster

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:06