Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaVideo's van de RUGAdams AppelArchief

50- De nalatenschap van Frits Zernike

Aflevering nr 50

Uitgezonden: 13 en 14 december 2003


Bekijk de uitzending (wmv formaat)

Op 11 december 2003 was het 50 jaar geleden dat de Groningse wetenschapper Frits Zernike de Nobelprijs voor de Natuurkunde kreeg uitgereikt. De door hem ontwikkelde fase-contrast microscoop betekende een ware revolutie in de wetenschap: voor het eerst was het mogelijk om levende cellen zichtbaar te maken.

Adams Appel kijkt met de wetenschappelijke nazaten van Zernike door diens fase-contrast microscoop en laat zien hoe snel Zernikes vakgebied zich de afgelopen 50 jaar heeft ontwikkeld.

Theo Jurriens, voorlichter van de facuteit wiskunde ne natuurwetenschappen,  organiseerde een groot aantal activiteiten om de Groningse Nobelprijswinnaar te herdenken en heeft zich ontpopt tot een ware Zernike-deskundige. Hij legt de werking van Zernikes fase-contrast microscoop uit: deze creëert helderheidsverschillen in en rond transparante lichamen als biologische cellen en bacteriën. Als er licht door zo’n transparante cel onder de microscoop wordt gestuurd, ontstaat er een zogenaamd faseverschil met het licht uit de omgeving. Een ‘fase-plaatje’ bovenin de microscoop maakt dit verschil nog groter; je ziet het leven in de cel.

Dr. Ody Sibon is celbioloog en bestudeert ongewone celdeling, zoals die bijvoorbeeld voorkomt bij een tumor. Zij gebruikt de techniek van Zernike nog steeds omdat deze bij uitstek geschikt is om de voortgang van op kweek gezette cellen te laten zien. Maar voor het meer verfijnde werk gebruikt ze een laser-fluorisatiemicroscoop. Deze microscoop kan bepaalde eiwitten filmen door er een soort van labeltje aan te hangen. Kostte Zernike fase-contrast microscoop ooit slechts een paar honderd gulden, met de aanschaf van een laser-fluorisatiemicroscoop is zo’n € 500.000 gemoeid.

Programmamaker

Koen de Koning

Columnist Stefan Nieuwenhuis
Redactie Willem Peter Meeuwissen en Andries Bierling
Hoofdredactie Fenneke Colstee
Gasten

mw. dr. Ody Sibon, celbioloog, RUG en drs. Theo Jurriens, voorlichter faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen

Informatie Fenneke Colstee
Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:06