Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaVideo's van de RUGAdams AppelArchief

34-Honingbijen verstoren het ecologisch evenwicht

Aflevering nr 34

Uitgezonden: 23 en 24 augustus 2003


Bekijk de uitzending (wmv formaat)

Eind juli/ begin augustus liggen er veel dode hommels onder de lindebomen van begraafplaats Selwerderhof in Groningen. Eerst dacht men dat de bomen een stof afscheiden die giftig is voor de hommels. Uit onderzoek van de Wetenschapswinkel Biologie blijkt dat de hommels het loodje leggen door concurrentie van de honingbijen. Deze ‘commerciële’ bijen drukken de wilde insecten weg. En dat is jammer, want met het verdwijnen van de hommels komt ook de bestuiving van bepaalde wilde planten in gevaar.

Beheerder Postma van het Selwerderhof kent het verschijnsel al sinds jaren. Grote aantallen dode of halfdode hommels liggen onder zijn lindebomen. Hij klopte aan bij de Wetenschapswinkel Biologie van de RUG. Willemien Kleefsman die het onderzoek uitvoerde, stelt dat hommels zich weg laten dringen omdat ze minder efficiënt fourageren dan honingbijen. Doordat hommels groter zijn en ook bij hele lage temperaturen vliegen, steken ze veel meer energie in het vliegen dan bijen. Daarbij reageren ze slechter op signalen in hun lichaam die aangeven dat ze een energietekort krijgen. Ze werken zich als het ware over de kop.

Ook het communicatiesysteem van de honingbijen is veel beter. Honingbijen kunnen elkaar naar bomen of planten sturen die nog veel nectar bevatten. Hommels daarentegen storten zich ook enthousiast op bloemen die nog maar weinig nectar bevatten. Het gevolg hiervan is dat in geval van voedselconcurrentie de kleiner bijen altijd winnen van de grote hommels. Omdat bepaalde planten alleen bestoven worden door hommels, komt hierdoor ook hun voortbestaan in gevaar.

Sjef van Esch is imker in de omgeving van het Selwerderhof en actief bezig met het verdelen van bijen. Hij houdt er 20 volken van elk zo’n 15.000 bijen en gelooft niet in de theorie van de voedselconcurrentie. Volgens hem is het toch echt de giftige stof van de zilverlindes waardoor hommels massaal sterven. Daarbij stelt hij dat er door de vergrijzing steeds minder imkers komen, dus dat daardoor de hommels alleen maar minder last van de bijen zouden hebben.

Programmamaker Willem Peter Meeuwissen
Columnist Stefan Nieuwenhuis
Redactie Andries Bierling
Hoofdredactie Fenneke Colstee
Gasten

Willemien Kleefsman, student Biologie, en Sjef van Esch, imker te Groningen

Informatie Fenneke Colstee
Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:06