Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaMensen en meningenOpinie

Opinie 21: 'Voedselkilometers invoeren heeft geen zin'

In Vlaanderen pleit de politieke partij Groen! voor het invoeren van voedselkilometers. Volgens deze partij legt voedsel vaak enorme afstanden af voordat het in de supermarkt beland – met alle gevolgen van dien voor het milieu. Op elk voedingsmiddel moet daarom via een label aangegeven worden hoeveel kilometers het gereisd heeft, zodat consumenten een milieubewuste keuze kunnen maken. Sanderine Nonhebel, universitair docent Voedsel & Milieu aan de Rijksuniversiteit Groningen, denkt echter niet dat het invoeren van voedselkilometers zin heeft.

 

Volgens Nonhebel zegt het aantal voedselkilometers niet zoveel over de schade aan het milieu. 'Het vervoeren van voedsel van Australië naar Nederland per schip is bijvoorbeeld veel minder slecht voor het milieu dan voedsel vervoeren van Frankrijk naar Nederland per vrachtwagen. Voedselkilometers als maat voor milieubelasting is dus onzin.' Ook vraagt Nonhebel zich af hoe ze bij 'gemengde' producten het aantal voedselkilometers gaan berekenen. 'De ingrediënten van een Friese kruidkoek komen voor het grootste gedeelte uit Nederland. Daarnaast worden er wat kruiden uit Indonesië aan toegevoegd. Gaat daardoor het aantal voedselkilometers fors omhoog?' Ook is het zo dat de ingrediënten van gemengde producten per dag uit een ander land kunnen komen. 'Fabrikanten moeten dan per dag hun etiketten gaan aanpassen. Ik vraag me af of dat realistisch is.'

 

Geen veranderingen in koopgedrag

Nonhebel vindt daarom dat milieubelasting veel beter uitgedrukt kan worden in geprodu­ceerde CO2 per kilogram product. 'Maar ja, mensen kunnen zich daar misschien niet zoveel bij voorstellen. En het bekt natuurlijk minder lekker dan voedselkilometers.' Toch zal zo'n label nooit tot grote veranderingen in koopgedrag leiden. 'Daar is veel onderzoek naar gedaan. De meeste consumenten letten vooral op de prijs als ze iets kopen. Het milieu speelt daarbij een ondergeschikte rol. Met zo'n label kun je dus hoogstens de bewustwording verbeteren.'

 

Aardappelen en kool

Ook is Nonhebel het niet eens met de opvatting dat ons voedsel enorme afstanden aflegt. 'Maar tien procent van ons voedsel komt van ver. De rest komt allemaal uit Europa.' Als we dus de milieubelasting door transport van voedsel willen beperken, moet we stoppen met het eten van olijven uit Italië en het drinken van wijn uit Frankrijk. 'Dan moeten we alleen nog aardappelen en kool eten uit Nederland. Maar dat lijkt me niet haalbaar.'

 

Voedselproductie

En uiteindelijk is al dat gesleep met voedsel niet het grootste probleem voor het milieu. 'Vooral de productie van voedsel, en niet zozeer het transport, is slecht voor het milieu. Landbouw en veeteelt heeft verzuring, vermesting, verdroging, ontbossing en erosie tot gevolg. En dat wordt steeds erger, omdat landen als China ons westerse consumptiepatroon overnemen en meer vlees gaan eten.' Daardoor wordt er een steeds groter beroep gedaan op onze natuurlijke hulpbronnen. 'We eten langzaam de aarde op. Het is een groot milieu­kundig probleem en moeilijk op te lossen. De auto kunnen we laten staan, maar we kunnen niet opeens stoppen met eten.'

 

Curriculum vitae

Sanderine Nonhebel (1960) studeerde plantenziektekunde aan de Universiteit van Wageningen. Was daarna onderzoeker bij vakgroep en fysische geografie en bodemkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Verrichtte haar promotieonderzoek in Wageningen naar de gevolgen van klimaatverandering voor de voedselproductie. Na haar promotie in 1993, deed ze onderzoek naar de mogelijkheden voor biomassagewassen als energiebron, waarna ze in 1995 aangesteld werd als universitair docent Voedsel & Milieu bij het centrum voor energie en milieukunde (ivem) aan de RUG.

 

Noot voor de pers

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:10