Skip to ContentSkip to Navigation
About us Latest news News
Header image Jouke's Journal

De wereld is rond

Datum:06 mei 2020
Auteur:Jouke de Vries
Jouke de Vries
Jouke de Vries

Wij zijn op zoek naar oplossingen voor de crisis waarin de Nederlandse universiteiten door het coronavirus verzeild zijn geraakt. In een vergadering van de voorzitters van de VSNU, hoorde ik Martin Paul van Maastricht University een auteur en titel van een boek noemen die mij onmiddellijk intrigeerden: Jo Caudron, De wereld is rond. Ik had namelijk een paar jaar geleden het boek met de omgekeerde titel gelezen: The world is flat, van Thomas Friedman.

Caudron verontschuldigt zich in de inleiding van het boek dat hij geen wetenschapper is. Hij springt met zijn boek niet door allerlei academische en methodologische hoepels om serieus te worden genomen. Daar gaat het mij ook niet om. Het gaat mij om de ideeën die hij formuleert en daarmee begint elke wetenschappelijke proces. Verwondering.

Caudron voorspelt dat digitalisering in vele sectoren tot disruptie zal leiden. Ook in het universitaire onderwijs. De digitale transformatie gaat nog verder en zal leiden tot enorme veranderingen in bestaande systemen. De onderwijssector wordt daar ook mee geconfronteerd. De relatie tussen mens en machine wordt steeds belangrijker. Machines en artificial intelligence zullen steeds dominanter worden, waardoor er voor de mens meer ruimte ontstaat voor creativiteit en ondernemerschap. Het onderwijs, dat sterk disciplinair is ingericht, is daar nog niet klaar voor.

Caudron stelt dat de digitalisering een megastorm is die effecten heeft op drie maatschappelijke domeinen: het werken, het wonen en het vervoer. De oplossingen zijn volgens hem te vinden in 'urban villages'. Dit zijn kleinschalige eenheden waarbij functies zoals wonen, werken en leren bij elkaar komen. Mensen woonden in het verleden ook dicht bij elkaar (de wereld is rond) en dit zouden wij moeten herstellen en dat kunnen wij ook. 

Het zou ook een oplossing kunnen zijn voor onze universiteit. Aan de ene kant zal er in toenemende mate sprake zijn van online onderwijs. Aan de andere kant snakken studenten en docenten naar interactie en fysiek contact. Voor de universiteit zouden wij moeten zoeken naar de optimale combinatie van online onderwijs en fysiek contact.

De oplossing de Caudron hiervoor heeft: de 'urban village'. Dit betekent dat heel veel functies van het moderne leven op een kleinere schaal worden aangeboden. Studenten hoeven niet allemaal naar de stad of de campus te komen om onderwijs te volgen, dit kunnen zij digitaal vanuit huis of elders doen. Zo zouden we kleinschalig onderwijs vorm kunnen geven. Omdat er ook sprake is van online onderwijs hoeven we de internationale dimensie van het universitaire onderwijs niet uit het oog te verliezen. 

Caudron's theorie komt erop neer dat wij de gehele gemeente Groningen moeten beschouwen als een universiteit. Het meeste onderwijs wordt online aangeboden, maar kleinschalig onderwijs is door de gehele stad mogelijk. Ik zou het nog willen uitbreiden. Het onderwijs in kleine groepen kan overal in de drie noordelijke provincies plaatsvinden. Dan werken wij met hogescholen, publieke organisaties en bedrijven aan een innovatief ecosysteem dat ik in het verleden al de Universiteit van het Noorden heb gedoopt. 

Jouke de Vries
Voorzitter College van Bestuur
5 mei 2020

Jo Caudron, 'De wereld is rond. Een optimistisch masterplan voor de transformatie van business en maatschappij', Kalmthout, 2019: Pelckmans Pro.