Skip to ContentSkip to Navigation
About us Latest news News
Header image Jouke's Journal

De universiteit van de toekomst

Datum:16 juni 2020
Auteur:Jouke de Vries
Jouke de Vries
Jouke de Vries

De Rijksuniversiteit Groningen staat door de coronacrisis op een lastig punt in de geschiedenis. Gerrit Breeuwsma, de fractieleden van Calimero, Janka Stoker en Harry Garretsen hebben het, gezien hun uitlatingen in de Ukrant en op Twitter, ook in de gaten. Waar gaan we naartoe? In het Dagblad van het Noorden werd ik geciteerd: 'De RUG dient de beste online universiteit van Europa te zijn.' Eén zin uit een bredere analyse – zie mijn eerdere journals – waarin ik een keuze voor de hybride universiteit maak. Breeuwsma c.s. halen dat ene citaat naar voren en maken er een stropop van.

Door de existentiële crisis waarin de universiteiten zich bevinden, moeten we fundamenteel nadenken over de toekomst van de universiteit of, omgekeerd, de universiteit van de toekomst. Ik zie drie modellen:

  1. De massa-universiteit
  2. De online universiteit
  3. De hybride universiteit

Het eerste model kennen we als geen ander en daarom willen velen het ook zo graag behouden. De universiteiten hebben zich wereldwijd in de afgelopen decennia ontwikkeld tot massa-universiteiten, met grootschalig onderwijs en onderzoek. Academisch onderwijs en onderzoek voor velen is een grote verdienste, maar het heeft ook zo z’n negatieve kanten. Grote hoorcolleges leiden tot vervreemding tussen docenten en studenten. Via werkcolleges trachten we dit te corrigeren, maar het is de vraag of dit voldoende is. De massa-universiteit is zo groot dat er een enorm controle- en beheersysteem omheen is gebouwd, waardoor de autonomie van de docenten onder druk is komen te staan.

De online universiteit houdt in dat al het onderwijs digitaal wordt gegeven. Deze ontwikkeling is al een tijdje beperkt gaande met behulp van 'streaming colleges', 'mooc's' en 'spoc's'. De coronacrisis is er de oorzaak van dat de transformatie naar de digitale universiteit snel kon worden geregeld. Hoewel het veel energie heeft gekost, zijn sommige docenten ook trots dat het gelukt is en dat zij hun gevoel van autonomie terug hebben. Maar ook dit model heeft nadelen. Hoe regelen we stages, labonderzoek en practica? Is Virtual Reality (VR) of Augmented Reality (AR) misschien de oplossing?  Relevante vragen voor onder andere de Faculty of Science and Engineering en de Faculteit Medische Wetenschappen. Bovendien blijkt uit de snelle transformatie naar het online onderwijs dat, hoe beperkt ook aanwezig in de massa-universiteit, persoonlijk contact toch wordt gemist en op prijs gesteld.  

Vandaar dat ik kies voor het hybride model. Dit houdt in dat de RUG nog meer gaat investeren in digitaal onderwijs (de beste van Europa? Nee van de wereld, Breeuwsma) en dat we daarnaast kleinschalig fysiek onderwijs garanderen. Dan blijven de RUG en de stad Groningen aantrekkelijk voor (internationale) studenten.  

Terugkeer naar het oude is te gemakkelijk! We zullen met elkaar moeten nadenken over de toekomst van de universiteit.

Jouke de Vries
Voorzitter CvB
16 juni 2020