Impressie van de Gamma Masterclass van 2008.

Rusland, Dictatuur of Democratie? 
      Bekeken vanuit economisch, juridisch en sociologisch perspectief

Rusland heeft de afgelopen decennia een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Vanaf 1991 heeft dit sterk communistische land zich getransformeerd tot een meer en meer ontwikkelde democratie. Maar is Rusland wel een democratie? Of is hier sprake van een zogenaamde schijndemocratie? Gamma organiseerde een Masterclass met het thema 'Rusland, Dictatuur of Democratie?' om deze vraag te beantwoorden. 27 talentvolle scholieren volgden colleges en workshops over Rusland van topdocenten economie, rechten en sociologie, om vervolgens een presentatie te kunnen geven over hun visie op Rusland. De 27 deelnemers kwamen uit heel Nederland; van Den Haag tot Dokkum en van Kollum tot Vught. 

 

Aangezien de scholieren uit heel Nederland kwamen en al om 10:00u verwelkomd werden op het station van Groningen, begon de dag voor sommige scholieren gezien de lange reistijd erg vroeg. Na het wegleggen van de bagage in jongerenhotel Simplon en de eerste kennismakingen met elkaar, gingen de Masterclassers vol verwachting naar het Academiegebouw waar drs. Geert Hoevers (de coördinator van Gamma) de Masterclass officieel opende in de Senaatszaal. Geert Hoevers sprak over de selecte groep scholieren die voor hem zat. Alleen de meest gemotiveerde scholieren met behoorlijk goede cijfers waren geselecteerd voor de Masterclass (het aantal aanmeldingen was vele malen groter dan het beschikbare aantal plaatsen). Geert Hoevers verwachte dan ook veel van de beide dagen, want een groep scholieren met veel kwaliteit schept verwachtingen. Verder vertelde Geert Hoevers over de bedoeling van de twee dagen; informatie krijgen over de Gamma-studies, de RuG, en natuurlijk over Rusland. Daarnaast vroeg Geert Hoevers aan iedere scholier om een vraag op papier zetten waar hij/zij in de komende dagen een antwoord op wilde willen krijgen, welke vervolgens met de groep besproken werd. A l snel bleek dat we een enthousiaste groep scholieren in huis hadden gehaald!

     Na de ontvangst en kennismaking was het tijd voor het eerste college. Rusland-expert Dr. Van Koningsbrugge gaf een overzichtelijke inleiding in Rusland, waarbij de belangrijkste aspecten werden belicht. Op deze manier begon iedereen met dezelfde basis aan de Masterclass. Na een uitgebreide lunch was het tijd voor een college op de faculteit Rechtsgeleerdheid over de mensenrechten in Rusland door Mr. J. Morijn. Een omschrijving van de workshop vind je in het onderstaande abstract:

 

In dit college wordt ingegaan op de vraag hoe er in Rusland wordt omgegaan met de mensenrechten. De Russische federatie is aangesloten bij het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Dhr. Morijn geeft eerst een beeld van wat het verdrag globaal inhield en op welke wijze wordt gecontroleerd of landen zich ook daadwerkelijk aan het verdrag houden. Hij licht ook kort toe welke staatsvorm volgens het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) het beste is om de mensenrechten te beschermen. Daarna laat hij zien hoe goed of slecht Rusland beoordeeld wordt ten aanzien van de bescherming van mensenrechten.  

Een kleine theepauze gaf iedereen voldoende energie om door te gaan naar het volgende college. Dr. J. Vis belichtte de sociologische aspecten van Rusland. De volgende abstract geeft de inhoud van het college weer:

Het college gaat over de staatsvormen van Rusland in de twintigste eeuw: van de tsaristische autocratie, het sovjet-communisme tot de ineenstorting van de Sovjet-Unie (De Unie van Socialistische Sovjet-Republieken – USSR) in 1991. Aan de orde komen het eenpartijstelsel en de communistische dictatuur onder Lenin en Stalin, alsmede de (defecte) democratiestructuur van het huidige Rusland na de Sovjet-Unie. Hoe zag de bestuursstructuur er in de Sovjet-Unie uit? Hoe bestuurde Stalin het land? Welke rol speelde bijvoorbeeld het Politbureau? En wat maakte dat de Sovjet-Unie ophield te bestaan? Er wordt bovendien in dit college een duidelijke vergelijking gemaakt tussen dictatuur en democratie.

 

Vervolgens was het tijd voor ontspanning. In restaurant Macedonië deden de Masterclassers zich tegoed aan een heerlijke maaltijd en bespraken ze de eerste indrukken van de colleges. Na het eten liepen ze naar de sociologiefaculteit waar we onder het genot van wat lekkere snacks de film ‘The Putin System’ hebben gekeken. Bepaalde dingen waren herkenbaar uit de eerste colleges en bepaalde zaken werden in een nieuw licht gezet. Omdat de Gamma Masterclass ook bedoeld is om de (studenten)stad Groningen beter te leren kennen, gingen de Masterclassers ‘s avond met een grote groep de stad in. In de “Molly Malone’s” en de “Drie Gezusters” ging het voor sommigen tot in de late uurtjes door.

Omdat er de volgende dag ook weer veel op het programma stond, moest iedereen vroeg het bed uit. Ontbeten en wel liepen de Masterclassers om 10:00 naar de sociologiefaculteit om een college van economiedocent Dr. B. van Leeuwen te volgen over de economische transitie die Rusland heeft doorgemaakt, en alles wat daarmee samenhangt. Het college met de titel ‘Van Plan- naar Markteconomie wordt omschreven in het volgende abstract:

 

Het college bespreekt de transitie in de Russische economie. De economie in Rusland is getransformeerd van een planeconomie in de communistische tijd, naar een markteconomie in de huidige tijd. Dit heeft in veel landen plaatsgevonden en in elk land is het er op een andere manier aan toe gegaan.
Tijdens het college wordt behandeld wat deze verschillende vormen van economie inhouden, hoe ze konden ontstaan en wat voor gevolgen ze hebben (gehad) voor het Russische volk. Ook wordt er dieper in gegaan op de macht die de grotere Russische bedrijven d.m.v. privatiseringen hebben verkregen en wordt duidelijk wat de ‘erfenis van de Comicon’ inhoudt.

Na het ontvangen van al deze informatie gingen de Masterclassers aan de slag om in groepjes aan hun presentaties te werken, waarin zij een gekregen stelling (óf dictatuur, óf democratie) beargumenteerden. Hierbij kon gebruik gemaakt worden van computers met internet, diverse boeken over Rusland en natuurlijk de gemaakte aantekeningen. Het was leuk te zien hoe elke groep op een geheel eigen manier hiermee om ging. Zo begonnen sommigen meteen met het verdelen van de taken en het in elkaar zetten van een powerpoint presentatie, anderen begonnen eerst te discussiëren over de argumenten voor hun stelling.

Tussen de voorbereidingen door, konden ze nog even ontspannen tijdens de lunch en volgden zij een workshop ‘Spreken in het Openbaar’ van Ineke van den Bos. Zij leerde de Masterclassers waar je op moet letten tijdens het presenteren voor een groep, welke aandachtspunten je kunt gebruiken om duidelijk en helder over te komen en op welke manier je een samenhangende en boeiende presentatie kunt geven. Het beste leer je natuurlijk door het zelf te doen, en de Masterclassers kregen dan ook volop de mogelijkheid om te oefenen tijdens deze workshop!

Vervolgens was het tijd voor de eindpresentaties. Elke groep gaf een originele presentatie, waarin zij hun stelling beargumenteerden vanuit economisch, sociologisch en juridisch perspectief, met een geaggregeerd slotperspectief.  De uiteindelijke presentaties waren van goed niveau, net als de discussie die volgde. De Masterclassers zaten in een kring met in het midden ‘de spreekstok’. De persoon die de stok in handen had sprak, de anderen luisterden. Zodra de sprekende persoon klaar was, werd de stok weer in het midden gelegd, zodat ook anderen de kans kregen de stok te pakken en hun mening te geven. Deze manier van discussiëren leidt tot een heldere en eerlijke discussie.

Al met al waren het twee succesvolle, drukke, leerzame maar vooral ook erg gezellige dagen. Het is zeker een aanrader om, mocht je door dit verslag ook enthousiast geworden zijn, je volgend jaar aan te melden voor dit unieke samenwerkingsproject waarin drie universitaire studies –economie&bedrijfskunde, rechten en sociologie- samenkomen in Gamma aan de RuG!