Skip to ContentSkip to Navigation
founded in 1614  -  top 100 university
University Medical Center Groningen

Eurocat Nederland

Nieuws

Nieuws over prenatale screening, advies Gezondheidsraad december 2016

De Gezondheidsraad adviseert om vrouwen tijdens hun zwangerschap al rond dertien weken een echo aan te bieden als onderdeel van het programma van prenatale screening. Veel afwijkingen die nu bij de 20-wekenecho worden opgespoord, kunnen namelijk ook al eerder ontdekt worden. Daarbij zou nog wel onderzocht moeten worden wat zo’n vroege echo precies oplevert en hoe vrouwen deze ervaren. Dat schrijft de raad aan de minister van VWS. Via deze link gaat u naar de website van de Gezondheidsraad waar u het persoverzicht vindt.

Lees meer informatie op de website van de gezondheidsraad

Promotie 2 maart 2016 | Linda de Jonge: Data quality and methodology in studies on maternal medication use in relation to congenital anomalies

In Nederland wordt ongeveer 1 op de 30 kinderen geboren met een aangeboren afwijking, zoals een open ruggetje (spina bifida), gespleten lip en/of gehemelte (schisis), of een gaatje in het hart (septum defect). Eén van de risicofactoren voor het ontstaan van een aangeboren afwijking is medicijngebruik door de moeder tijdens de zwangerschap. Veel vrouwen gebruiken medicijnen gedurende hun zwangerschap, terwijl van verschillende geneesmiddelen niet helemaal duidelijk is of deze mogelijk schadelijk kunnen zijn voor het ongeboren kind. Om onderzoek te doen naar mogelijke relaties tussen medicijngebruik van de moeder tijdens de zwangerschap en aangeboren afwijkingen, zijn speciale databases nodig met zo volledig mogelijke informatie over aangeboren afwijkingen, zoals de EUROCAT database. EUROCAT is een Europees netwerk van registraties van kinderen met aangeboren afwijkingen. Daarnaast is goede informatie over medicijngebruik tijdens de zwangerschap nodig.

Uit promotieonderzoek van Linda de Jonge is gebleken dat het koppelen van databases met gegevens over voorgeschreven medicijnen aan de EUROCAT-data van grote toegevoegde waarde is, omdat de EUROCAT-data voor wat betreft bepaalde medicatie, zoals antidepressiva, anti-astmamedicatie, antibiotica en bepaalde ovulatie-stimulerende middelen niet compleet zijn. Omdat het onduidelijk is of de medicijnen die tijdens de zwangerschap zijn voorgeschreven ook daadwerkelijk zijn gebruikt, hebben we ook hier onderzoek naar verricht. Voor de meeste geneesmiddelgroepen bleek dit wel het geval, waardoor we kunnen stellen dat voorschrijfgegevens gebruikt kunnen worden als een betrouwbare bron voor het onderzoek naar medicijngebruik tijdens de zwangerschap. Voor het goed kunnen monitoren van medicijngebruik tijdens de zwangerschap in relatie tot aangeboren afwijkingen bij het kind, zijn grote databases nodig die alleen gerealiseerd kunnen worden door internationale samenwerking, zoals in het EUROmediCAT project.

Download het proefschrift van Linda de Jonge


Rokende vrouwen met overgewicht hebben verhoogde kans op baby met aangeboren hartafwijking

Voor het eerst is aangetoond dat overgewicht in combinatie met roken tijdens de zwangerschap een extra verhoogd risico op hartafwijkingen bij het ongeboren kind geeft, in vergelijking tot beide factoren afzonderlijk. Arts-onderzoeker Marlies Baardman van de afdeling Genetica van het UMCG heeft dit vastgesteld met behulp van de database van Eurocat Noord Nederland. Zij voerde het onderzoek uit in een samenwerkingsverband van de afdelingen Genetica, Kindercardiologie en Epidemiologie van het UMCG. De resultaten zijn deze week gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Heart.

Kans op hartafwijkingen

Hartafwijkingen zijn de meest voorkomende aangeboren aandoeningen. Dit onderzoek is het eerste waarin is vastgesteld dat een combinatie van roken en overgewicht het risico op een baby met een aangeboren hartafwijking extra verhoogt, dan deze factoren afzonderlijk. Voor dit onderzoek is gekeken naar zwangerschappen in de periode 1997-2008. De gegevens van ongeveer 800 kinderen met hartafwijkingen, maar zonder andere afwijkingen, werden onderzocht. De controlegroep bestond uit ruim 300 kinderen met genetische afwijkingen, maar niet met hartafwijkingen. De kans op een kind met een aangeboren afwijking is in Nederland gemiddeld 2-3%. De kans op een kind met een aangeboren hartafwijking is ongeveer 1%. Voor vrouwen die al voor de zwangerschap overgewicht hadden en tijdens de zwangerschap blijven roken, is dit risico 2 tot 3 keer verhoogd.

Eurocat

De database van Eurocat in Noord Nederland bevat gegevens van ca. 14.000 kinderen met een aangeboren afwijking. In deze registratie worden naast de aandoening, ook allerlei gegevens vastgelegd over het verloop van de zwangerschap, zoals medicijngebruik van de moeder, haar leefstijl en beroep. Op dit moment heeft ongeveer 30% de Nederlandse vrouwen in de leeftijd van 25-35 jaar overgewicht, dat wil zeggen een BMI (body mass index) boven de 25. Van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd die roken (25%) gaat de helft hiervan daarmee door tijdens de zwangerschap.

Belang van voorlichting

De resultaten van dit onderzoek wijzen erop dat roken tijdens de zwangerschap en overgewicht mogelijk bijdragen aan hetzelfde mechanisme waardoor aangeboren hartafwijkingen kunnen ontstaan. De onderzoekers stellen dat dit onderzoek het grote belang onderstreept van goede voorlichting vóór de zwangerschap, hulp bij afvallen en stoppen-met-roken programma’s voor vrouwen die zwanger willen worden, kortom, de noodzaak van preconceptiezorg.

Noot voor de redactie

Meer informatie kunt u opvragen bij Persvoorlichting UMC Groningen tel 050-3612200

Lees het volledige artikel

Bekijk het interview met Eurocat-onderzoeker drs Marlies Baardman naar aanleiding van bovenstaand nieuwsbericht.



Dagblad van het Noorden 05-02-2011 (Klik op het plaatje voor een vergroting 2x)
Dagblad van het Noorden 05-02-2011 (Klik op het plaatje voor een vergroting 2x)

Artikel Dagblad van het Noorden 7 januari 2010

Onderstaand krantenbericht verscheen naar aanleiding van het proefschrift van Marian Bakker, registratieleider bij Eurocat. Een samenvatting van dit proefschrift vindt u hier.

Artikel DvhN. (Klik op het plaatje voor een vergroting)
Artikel DvhN. (Klik op het plaatje voor een vergroting)

11 december 2009

Foliumzuur beschermt ook tegen aangeboren hartafwijkingen

Vrouwen die rond de conceptie foliumzuur slikken, hebben 20% minder kans op een kind met een aangeboren hartafwijking. Dit is de uitkomst van onderzoek, uitgevoerd door kindercardioloog Ingrid Beijnum van het UMC St Radboud in Nijmegen en epidemioloog Hermien de Walle van Eurocat in het UMC Groningen. De studie is onlangs gepubliceerd in het internationale vaktijdschrift ‘European Heart Journal’. Van foliumzuur was al bekend dat het de kans op een kind met een neuraalbuis defect (zoals een open ruggetje) sterk verkleint. Dit onderzoek toont aan dat foliumzuur ook een beschermend effect heeft bij aangeboren hartafwijkingen.

Hartafwijkingen zijn de meest voorkomende aangeboren aandoeningen bij baby’s. In Nederland worden jaarlijks 180.000 kinderen geboren, waarvan ongeveer één op de honderd baby’s een aangeboren hartafwijking heeft. Hoewel al langer bekend is dat foliumzuurgebruik rondom de conceptie sterk aan te bevelen is, blijkt dat nog steeds veel vrouwen -vooral lager opgeleide vrouwen en vrouwen van allochtone afkomst - niet weten dat op tijd beginnen met het slikken van foliumzuur van het grootste belang is.

Voor het onderzoek werden onder meer de gegevens uit de periode 1996 tot 2005 in de Eurocat database geanalyseerd.

Aan dit onderzoek is in verschillende media aandacht besteed, Dagblad van het Noorden, NU.nl, RTV Noord, AD, Brabants Dagblad  maar ook in het buitenland o.a. Persbureau Reuters, CBS news.

Artikel Dagblad vh Noorden
Artikel Dagblad vh Noorden
Laatst gewijzigd:27 februari 2017 11:51