Wat houdt het vak Psychologie in?

Onderzoek naar normaal en abnormaal gedrag

Psychologen bestuderen menselijk gedrag in de breedste zin van het woord, inclusief de mentale processen die daaraan ten grondslag liggen. Zo proberen psychologen in Groningen bijvoorbeeld uit te vinden wat er precies gebeurt als mensen moe zijn, waarom we ondanks kosten en moeite proberen ons milieuvriendelijk te gedragen, hoe mobiel bellen en sms'en op de fiets ons rijgedrag beïnvloedt (en of het gevaarlijk is), of hoe de toegang tot moderne technologie het zelfbeeld en de sociale relaties van kinderen in de derde wereld beïnvloedt.

Natuurlijk zijn er ook psychologen die zich bezig houden met psychische aandoeningen, zoals depressie of ADHD. Ze proberen niet alleen in kaart te brengen wat het effect van de aandoening op het gedrag is, maar ook of het mogelijk is om dit gedrag te veranderen:  Is het bijvoorbeeld mogelijk om de ontwikkeling van depressie en angststoornissen al bij kinderen te voorkomen? En wat zijn precies de effecten van de behandelingen die patienten met neurologische of psychiatrische aandoeningen ondergaan?

Psychologen bestuderen dus zowel normaal als ook abnormaal gedrag. Tijdens de bacheloropleiding psychologie ligt de nadruk op het leren van theoretische modellen en verklaringen hiervoor. Wat zijn de onderliggende processen en mechanismes, en wat is de relatie met de functie van het brein? Deze vragen kunnen alleen door middel van systematisch onderzoek worden beantwoord. Het ontwikkelen van een wetenschappelijke denkwijze -  waarin een hoofdrol is weggelegd voor het op een correcte manier verzamelen en interpreteren van gedragsdata - is daarom een van de belangrijkste doelen van de opleiding. Er is daarom veel ruimte in het programma voor statistiek en onderzoeksmethodologie.

Psychologie in de praktijk

Door wetenschappelijk onderzoek komen we steeds meer over menselijk denken, voelen en gedrag te weten. Deze kennis kan vervolgens praktisch worden toegepast. Denk bijvoorbeeld aan psychologische hulpverlening na een traumatische gebeurtenis, het ondersteunen van de revalidatie na een hersenbeschadiging, het optimaliseren van de werkomstandigheden in een groot bedrijf, of het ontwerpen van een dashboard dat rekening houdt met de bestuurder. De wetenschappelijke insteek op dit gebied zorgt ervoor dat interventies van psychologen evidence based zijn. Dat wil zeggen dat ze niet alleen gebaseerd zijn op een goed uitgewerkte theorie, maar dat er ook sprake is van stevige empirische onderbouwing.
 
Verder is er veel onderzoek naar manieren waarop we iemands sterktes en zwaktes, talenten en mogelijke beperkingen, op een betrouwbare manier in kaart kunnen brengen. Op de psychologische tests die hieruit ontstaan, baseren psychologen in de praktijk hun adviezen, bijvoorbeeld om vast te stellen of iemand na een hersenbeschadiging nog auto kan rijden, om geschikte kandidaten voor een uitdagende functie te vinden, of om kinderen met een functiebeperking (of juist hoogbegaafdheid) optimaal te kunnen begeleiden. In de bacheloropleiding psychologie leer je de theoretische en methodologische basis voor het ontwikkelen en beoordelen van psychologische tests. Ook hier speelt statistiek een belangrijke rol.

 

Ben je nieuwsgierig naar het onderzoek dat we in Groningen doen? Kijk dan ook naar deze korte projectbeschrijvingen.