In de geesteswetenschappen worden verschillende stijlen gehanteerd voor het verwijzen naar documentatiebronnen. Redacties van tijdschriften of artikelenbundels houden er vaak ook nog eigen stijlen op na, en dat geldt eveneens voor docenten die teksten beoordelen. Vaak wordt een van de volgende standaardstijlen aangehouden: de APA-stijl (het zogenaamde ‘auteur-jaarsysteem’), de Chicago-stijl (met voet- of eindnoten) of de MLA-stijl (verwijzing d.m.v. auteursnamen).
APA-stijl
In sommige letterendisciplines, in het bijzonder die disciplines die sterk op de sociale wetenschappen georiënteerd zijn, wordt de zogenaamde APA-stijl gehanteerd, ontwikkeld door de American Psychological Association. In deze stijl wordt uitgegaan van een lijst met aangehaalde werken aan het eind van de tekst.
Verwijzingen in de tekst
In de tekst zelf wordt bij citaten en parafrases naar items uit de lijst met geraadpleegde weken verwezen door middel van vermelding van de auteur(s), het jaar van publicatie, en bij citaten ook altijd het paginanummer. Verwijzingen naar auteur(s) en jaar van publicatie staan veelal tussen ronde haakjes, maar kunnen ook in lopende tekst worden verwerkt. Voor parafrases waarin de auteur van de brontekst in de lopende tekst wordt genoemd, wordt altijd de verleden tijd of het perfectum gebruikt. Bij vermelding van het paginanummer wordt altijd "p." voor het paginanummer genoteerd. Als binnen één tekst meermalen naar eenzelfde bron wordt verwezen, volstaat aanduiding van het jaartal bij de eerste vermelding.
De episodeanalyse is ontstaan onder invloed van het werk van Bartlett (1932) en Propp (1968, 1997). Bartlett heeft met zijn onderzoek naar het onthouden van verhalen een belangrijke stempel gedrukt op het onderzoek naar narratieve structuren. […]
Op het spoor gebracht door Bartlett en Propp probeerden andere onderzoekers (m.n. Rumelhart, 1975, 1977; Thorndyke, 1977; Stein & Glenn, 1979, 1979, 1982) de regels die mensen zouden gebruiken om een verhaal te begrijpen te vangen in een zogenaamde verhaalgrammatica.
Pas bij verwijzing naar titels met meer dan vijf auteurs kan worden volstaan met de naam van de eerste auteur, gevolgd door ", et al." of ", e.a."
NB: in de eventuele lijst met geraadpleegde werken alle auteurs noemen.
Zie voor nadere instructies met betrekking tot het verwerken van documentatie 'Citeren en parafraseren'.
Titelbeschrijvingen
Boek:
Renkema, J. (1995). Schrijfwijzer. Handboek voor duidelijk taalgebruik (3e druk). 's-Gravenhage: Sdu.
Auteur(s). (jaar van uitgave). Titel. (editie/druk [indien niet de eerste]). Plaats: Uitgever.
Bundel met bijdragen van meerdere auteurs:
Gregg, L.W., & Steinberg, E.R. (Eds.). (1980). Cognitive processes of writing constraints. Hillsdale, N.J.: Erlbaum.
Redacteur(s), (Ed(s)). [of: (Red.).] (jaartal). Titel. editie/druk. Plaats: Uitgever, jaar van uitgave.
NB: In de APA-stijl wordt in Engelse titels alleen het eerste woord van de titel (en dat van de ondertitel) met een aanvangskapitaal geschreven. Verder worden de voorletters van alle auteurs en/of editeurs achter hun achternamen geplaatst.
Tijdschriftartikel:
Flower, L., & Hayes, J.R. (1981). A cognitive process theory of writing. College composition and communication 32, 365-387.
Auteur(s). (jaartal). Titel. Tijdschrifttitel, nummer van de jaargang, pagina’s.
Artikel in een bundel:
Flower, L., & Hayes, J.R. (1980). The dynamics of composing. Making plans and juggling. In L.W. Gregg & E.R. Steinberg (Eds.), Cognitive Processes of Writing Constraints (pp. 31-50). Hillsdale, N.J.: Erlbaum.
Auteur(s). (jaartal). Titel. In Editeur(s) (Ed(s).), Titel van de bundel (pp. pagina’s). Plaats: Uitgever.
Bron op CD-ROM of diskette:
Rooseboom, H. (1996, 2 maart). Reve houdt uitverkoop in Het Boek van Violet en Dood. Literom [CD-ROM], Beschikbaar: Biblion Uitgeverij: Literom.
Auteur(s). (datum). Titel van de bron. Titel van de CD-ROM [CD-ROM], Beschikbaar: Distributeur: Titel van de CD-ROM Item: nummer.
Online-bron:
Nielsen, Jakob. (2000, 20 februari). Does the Internet make us lonely? [5 paragrafen]. Useit [Online tijdschrift]. Beschikbaar: http://www.useit.com/alertbox/20000220.html.
Auteur(s). (datum van creatie). Titel van de tekst/bron. [aantal paragrafen/alinea’s]. Titel van het volledige werk [Teksttype]. Beschikbaar: URL.
Chicago-stijl
De stijl die wordt voorgeschreven door de klassieke Chicago Manual of Style is tamelijk gangbaar in de geesteswetenschappen en in algemene werken. Kenmerkend voor deze stijl is het verwijzen naar bronnen met behulp van voet- of eindnoten (onderaan de pagina, resp. aan het eind van de tekst), eventueel in combinatie met een lijst met geraadpleegde werken aan het eind van de tekst.
NB: voet- of eindnoten kunnen verschillende functies vervullen:
- Bibliografische noten verwijzen naar bronnen voor geciteerde of geparafraseerde passages.
- Explicatieve (of informatieve) noten bevatten extra inhoudelijke informatie die belangrijk genoeg is om te vermelden maar die het verloop van de eigenlijke tekst zou onderbreken.
Verwijzingen in de tekst
Bij een eerste verwijzing plaats je het nootnummer in de tekst onmiddellijk na de passage waarop de verwijzing betrekking heeft (in superscript; Word doet dit met de functie Insert Footnote automatisch); in de voet- of eindnoot zelf geef je een zo volledig mogelijke bibliografische verwijzing.
In zijn overzicht van de geschiedenis van het komisch toneel in Europa signaleert W.D. Howarth dat in sommige periodes het komisch toneel geacht werd een moreel doel te dienen. Humor als doel in zichzelf werd in deze periodes niet gewaardeerd.5
5 William D. Howarth, ed. Comic drama. The European Heritage, (London: Methuen, 1978), 17.
Auteur(s), ed. Titel, (Plaats: Uitgever, jaar van uitgave), pagina.
Bij volgende verwijzingen naar dezelfde bron kan worden volstaan met een verkorte verwijzing:
9 Howarth, 20.
Auteur [achternaam], pagina.
Bij verwijzing naar titels met meer dan drie auteurs:
Alleen de naam van de eerste auteur, gevolgd door ", et al." of ", e.a."
NB: in de eventuele lijst met geraadpleegde werken alle auteurs noemen.
12 H. van Gessel, et al. Het nieuwe stijlboek. De Volkskrant. (Den Haag: Sdu, 1997), 35.
Zie voor nadere instructies met betrekking tot het verwerken van documentatie Citeren en parafraseren.
Titelbeschrijvingen
In de eventuele lijst met geraadpleegde werken zien de titelbeschrijvingen er iets anders uit dan in de noot met de eerste verwijzing. Dit vanwege de alfabetische ordening van de werken (m.n. voornaam/-letters achter de achternaam. Verder: geen ronde haken rond plaats, uitgever en jaartal).
Boek:
Renkema, J., Schrijfwijzer. Handboek voor duidelijk taalgebruik. 3e druk. 's-Gravenhage: Sdu, 1995.
Auteur(s). Titel. editie/druk [indien niet de eerste] Plaats: Uitgever, jaar van uitgave [van de gebruikte editie/druk].
Bundel met bijdragen van meerdere auteurs:
Howarth, William D, ed. Comic drama. The European Heritage. London: Methuen, 1978.
Redacteur(s), ed(s). [of: red.] Titel. editie/druk. Plaats: Uitgever, jaar van uitgave.
Tijdschriftartikel:
Flower, L. and J.R. Hayes. ‘A Cognitive Process Theory of Writing’. College Composition and Communication 32 (1981): 365-87.
Auteur(s). ‘Titel’. Tijdschrifttitel nummer van de jaargang (jaartal): pagina’s.
Artikel in een bundel:
Flower, L. and J.R. Hayes. ‘The Dynamics of Composing. Making Plans and Juggling.’ Cognitive Processes of Writing Constraints. Eds. L.W. Gregg and E.R. Steinberg. Hillsdale, N.J.: Erlbaum, 1980: 31-50.
Auteur(s). ‘Titel’ Titel van de bundel. Ed(s). Editeur(s). Plaats: Uitgever, jaartal: pagina’s.
Bron op CD-ROM of diskette:
Rooseboom, H. ‘Reve houdt uitverkoop in Het Boek van Violet en Dood. De Stem 2 maart 1996. Literom [CD-ROM], Biblion Uitgeverij, 2000.
Auteur(s). ‘Titel van de bron’. Titel van het oorspronkelijke medium datum. Titel van de CD-ROM [CD-ROM], Distributeur, publicatiedatum.
Online-bron:
Nielsen, Jakob. ‘Does the Internet make us lonely?,’ Useit. (2000): 5 pars. [online tijdschrift], geraadpleegd 14 september 2000. Beschikbaar via http://www.useit.com/alertbox/20000220.html.
Auteur(s). ‘Titel van de tekst/bron’. Titel van het volledige werk. versie, nummer van de jaargang (jaartal): aantal paragrafen/pagina’s [tekstgenre], geraadpleegd volledige datum. Beschikbaar via URL.
MLA-stijl
Veel literatuurwetenschappers en taalkundigen hanteren de Humanities Style die ontwikkeld is door de Amerikaanse Modern Language Association (MLA), kortweg de MLA-stijl. De basis van deze stijl is de lijst van de aangehaalde werken die aan het eind van de publicatie wordt opgenomen.
Verwijzingen in de tekst
In de tekst zelf wordt bij citaten en parafrases naar items uit de lijst met geraadpleegde weken verwezen door middel van vermelding van de auteur (hetzij tussen ronde haakjes, hetzij in de lopende tekst) en het paginanummer (tussen ronde haakjes):
In sommige periodes van de geschiedenis werd komisch toneel geacht een moreel doel te dienen en werd humor als doel in zichzelf niet op prijs gesteld (Howarth 17).
Voor parafrases waarin de auteur van de brontekst wordt genoemd, wordt altijd de tegenwoordige tijd gehanteerd:
In zijn overzicht van de geschiedenis van het komisch toneel in Europa signaleert W.D. Howarth dat in sommige periodes het komisch toneel geacht werd een moreel doel te dienen (17).
Bij verwijzing naar titels met meer dan drie auteurs kan worden volstaan met de naam van de eerste auteur, gevolgd door ", et al." of ", e.a."
NB: in de eventuele lijst met geraadpleegde werken alle auteurs noemen.
Deze analyse van de relatie tussen theater en maatschappelijke ontwikkelingen wordt bevestigd in Goldstein et al. (159-63).
Zie voor nadere instructies met betrekking tot het verwerken van documentatie Citeren en parafraseren.
Titelbeschrijvingen
Boek:
Renkema, J. Schrijfwijzer. Handboek voor duidelijk taalgebruik. 3e druk. 's-Gravenhage: Sdu, 1995.
Auteur(s). Titel. editie/druk [indien niet de eerste] Plaats: Uitgever, jaar van uitgave [van de gebruikte editie/druk].
Bundel met bijdragen van meerdere auteurs:
Howarth, William D., ed. Comic drama. The European Heritage. London: Methuen, 1978.
Redacteur(s), ed(s). [of: red.] Titel. editie/druk. Plaats: Uitgever, jaar van uitgave.
Tijdschriftartikel:
Flower, L. en J.R. Hayes. ‘A Cognitive Process Theory of Writing’. College Composition and Communication 32 (1981): 365-87.
Auteur(s). ‘Titel’. Tijdschrifttitel. nummer van de jaargang (jaartal): pagina’s.
Artikel in een bundel:
Flower, L. en J.R. Hayes. ‘The Dynamics of Composing. Making Plans and Juggling.’ Cognitive Processes of Writing Constraints. Eds. L.W. Gregg en E.R. Steinberg. Hillsdale, N.J.: Erlbaum, 1980: 31-50.
Auteur(s). ‘Titel’ Titel van de bundel Editeur(s). Plaats: Uitgever, jaartal: pagina’s.
Bron op CD-ROM of diskette:
Rooseboom, H. ‘Reve houdt uitverkoop in Het Boek van Violet en Dood. De Stem 2 maart 1996. Literom CD-ROM. Biblion Uitgeverij. 2000.
Auteur(s). ‘Titel van de bron’. Titel van het oorspronkelijke medium datum. Titel van de CD-ROM. CD-ROM. Distributeur. publicatiedatum.
Online-bron:
Nielsen, Jakob. ‘Does the Internet make us lonely?,’ Useit. (2000): 5 pars. Online. Internet. 14 september 2000. Beschikbaar http://www.useit.com/alertbox/20000220.html.
Auteur(s). ‘Titel van de tekst/bron’. Titel van het volledige werk. versie, nummer van de jaargang (jaartal): aantal paragrafen/pagina’s. Medium. Netwerknaam. Volledige datum van raadpleging. Beschikbaar URL.
Bronnen
- Fowler, H.R. & Aaron, J.E. (1998). The Little, Brown handbook. New York: Longman.
- Kirszner, L.G.& Mandell, S.R. (eds.). (1997). The Holt Handbook. Fort Worth: Harcourt Brace.
- Procter, M.(2001, 16 Februari). Standard Documentation Formats. [25 paragrafen]. Writing at the University of Toronto.
