Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsActueelNieuwsberichten

Prof.dr. Claudi Bockting: ‘Snijden in geestelijke gezondheidszorg leidt tot hogere kosten’

30 januari 2013

Het College van Zorgverzekeraars wil de vergoedingen voor behandelingen van psychische aandoeningen drastisch beperken. De economische situatie vergroot de druk om ook in de geestelijke gezondheidszorg te snijden in de kosten. Claudi Bockting, adjunct-hoogleraar bij de afdeling klinische psychologie van de Rijksuniversiteit Groningen, pleit met klem tegen het CVZ-advies. ‘In tijden van nood is de economie juist gebaat bij tijdige behandeling van psychische aandoeningen en moeten we onverminderd inzetten op de preventie van terugval binnen de ggz. Dat inzicht wint steeds meer terrein binnen de internationale wetenschap. Nederland zou met deze bezuiniging tegen de internationale stroom ingaan.’

Claudi Bockting
Claudi Bockting

Volgens Bockting is het tijd voor een fundamentele discussie over de ‘kosten’ in de ggz. ‘Zijn dat nou echt kosten of juist investeringen? Als je zou bezuinigen op de ggz via die zorgverzekering, dan verminder je misschien op korte termijn de kosten van zorgverzekeraars, dat is waar. Maar mijn boodschap is dat het op andere posten juist zal leiden tot een kostenstijging. Het ziekteverzuim zal toenemen en dat productieverlies is nadelig voor zowel werknemers, werkgevers als de economie. Daarnaast verwacht ik dat de huidige voorgestelde maatregelen zullen leiden tot een algehele stijging van ziektekosten op middellange termijn. De maatregelen werken in de hand dat er niet meer tijdig ingegrepen wordt, met een toename van mensen met chronische psychische problematiek als gevolg.’

Depressie

Tijdens een economische crisis zijn de kansen op het ontwikkelen van de ziekte depressie aanmerkelijk groter. Ontslag, faillissement, schulden, armoede: het zijn bij uitstek omstandigheden die bijdragen aan het ontstaan en de instandhouding van een depressie. Er bestaan effectieve gespecialiseerde methoden om het ontstaan van depressie te voorkomen, om depressieve stoornissen te behandelen en te voorkomen dat een depressie niet terug komt. Bockting: ‘Zeker in een economische crisis heeft een samenleving een goede geestelijke gezondheidszorg nodig. Op mensen die dreigen uit te vallen of die opnieuw dreigen uit te vallen moet je juist niet bezuinigen.’

Internationale consensus

Internationaal groeit de eensgezindheid over de maatschappelijke impact van depressie. De Wereldgezondheidsorganisatie WHO noemt ‘unipolar depression disorders’ één van de belangrijkste chronische ziektegroepen die een nadelige impact op maatschappij en economie hebben. De depressieve stoornis wordt, eenmaal ontwikkeld, gekenmerkt door een recidiverend karakter. Volgens een schatting van het World Economic Forum heeft de wereldeconomie in 2010 als gevolg van depressie liefst 2,5 triljoen dollar schade geleden en bestaat het risico dat die schade in 2030 oploopt tot 6 triljoen dollar.

De WHO voorspelt ook dat depressie de long-infectieziekten en diarree tegen die tijd zal zijn gepasseerd op die ranglijst van chronische ziektes. Die ontwikkeling maakt het zeer onverstandig om te bezuinigen op de geestelijke gezondheidszorg, stelt Bockting. ‘We hebben (kosten)effectieve psychologische behandelingen voor depressie ontwikkeld en ook zijn er effectieve behandelingen om te voorkomen dat een depressie terugkomt. Juist dit laatste is van belang omdat dit het ziekteverzuim kan verminderen, het productieverlies kan reduceren en dreigende werkeloosheid voorkomen.’

Economisch en maatschappelijk belang

Niet toevallig wijdden toonaangevende wetenschapsbladen The Lancet en Nature afgelopen najaar een redactioneel betoog aan het economische en maatschappelijke belang van de geestelijke gezondheidszorg. Nature betoogt dat de inzet van psychologen zijn effectiviteit onmiskenbaar heeft bewezen en noemt het een schandaal dat de financiering van onderzoek naar verbetering van die methodes daar ver bij achterblijft. The Lancet concludeert dat regeringen daar rekening mee moeten houden: ‘Governments can certainly not afford to ignore the burden of mental disorders.’ Volgens Bockting is het veelzeggend dat deze boodschap nu eens niet in een psychiatrisch vakblad, maar in deze grote medische tijdschriften verscheen.

GGZ

Een beslissing over de Nederlandse situatie is nog niet genomen. Wel spreekt het College van Zorgverzekeraars over mogelijkheden om de kosten binnen de GGZ te verlagen. Bockting werkt al twintig jaar bij de GGZ en zegt die gedachte wel te begrijpen. ‘Maar ik denk dat we dit moment beter kunnen benutten om te onderzoeken hoe we met dezelfde middelen de samenleving beter kunnen bedienen door dreigende uitval zo goed mogelijk tegen te gaan. Het is zaak mensen met psychische aandoeningen gespecialiseerde zorg aan te bieden die aantoonbaar effectief is.’

Bockting betwijfelt of de huidige organisatie van de GGZ wel optimaal is voor dat doel. ‘GGZ-instellingen moesten fuseren, waardoor we nu zitten met grote bolwerken met elk een flinke managementlaag. Ik vraag me af of dat nu wel de meest efficiënte methode is.’ Bockting bepleit een stakeholders-overleg van zorgverzekeraars, betrokken beroepsverenigingen, universiteiten en overheid om tot een betere opzet van de GGZ te kome, als het even kan zonder extra kosten.

Curriculum Vitae

Claudi Bockting is als adjunct-hoogleraar verbonden aan de vakgroep Klinische Psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij doet momenteel vervolgonderzoek naar de meest kostenbesparende methode om terugval bij depressie te voorkomen. In dat onderzoek (onder mensen die hersteld zijn van een depressie) wordt een preventieve psychologische training vergeleken met het langdurig gebruik van antidepressiva en met de combinatie van beide behandelingen. Bockting is tevens werkzaam als klinisch psycholoog bij een GGZ-instelling.

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:10
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws