Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsActueelNieuwsberichten

Belang asielzoekerskinderen onderbelicht in procedures

05 juni 2008

Kinderen uit asielzoekersgezinnen in Nederland ervaren vaak zeer veel emotionele problemen. In de asielprocedures zelf spelen de kinderen echter geen rol van betekenis. Dat concluderen dr. mr. Margrite Kalverboer en drs. Elianne Zijlstra van de vakgroep Orthopedagogiek van de Rijksuniversiteit Groningen. In opdracht van Stichting Kinderpostzegels Nederland en het Ministerie van Justitie onderzochten zij de situatie van kinderen die te maken krijgen met het vreemdelingenrecht. Kernbepalingen uit het Kinderrechtenverdrag worden volgens de onderzoekers stelselmatig geschonden. Orthopedagogische rapportages blijken echter in gunstige zin bij te dragen aan de besluitvorming.  

Het leven in de asielzoekerscentra maakt opvoeden moeilijk. De leefruimtes zijn zeer klein. Zowel kinderen als ouders ervaren een groot gebrek aan privacy. Even ontsnappen aan de stress is echter lastig, want bezigheden ter afleiding zijn er amper. Een activiteitenprogramma of naschoolse opvang ontbreken.  

Weinig ondersteuning

Een factor die de zaak verergert, is dat veel ouders kampen met zeer ernstige emotionele of psychiatrische problemen, veroorzaakt door traumatische gebeurtenissen uit het verleden. Als de ouders tekortschieten in de opvoeding, rust de zorg voor het gezin op de schouders van de oudste kinderen. De school biedt bij dit alles weinig ondersteuning, want daar is men vaak niet goed op de hoogte van de dagelijkse problemen van de kinderen.

Ernstige gevolgen

Uit het orthopedagogisch onderzoek blijkt dat veel kinderen somber zijn, sommigen zijn zelfs zeer angstig. Zowel jongens als meisjes worden overbelast en laten teruggetrokken gedrag zien. Op termijn kan dit ernstige gevolgen hebben, waarschuwen de onderzoekers. De emotionele problemen kunnen later leiden tot depressiviteit.  

Geen rol in procedures

De belangen van kinderen staan echter niet voorop bij besluiten, bijvoorbeeld tot overplaatsing. ‘Ook in de verdere asielprocedures spelen de kinderen een zeer ondergeschikte rol’ zegt Margrite Kalverboer. ‘Als de advocaat hun situatie niet actief in de juridische procedure belicht, wordt deze niet meegewogen bij het asielbesluit.’ De IND en de rechtbank toetsen bij gezinnen met kinderen niet ambtshalve aan het Kinderrechtenverdrag.  

Rapportages

Omdat de procedures ook onder de huidige vreemdelingenwet nog steeds zeer lang duren, wordt de ontwikkeling van kinderen geschaad. De onderzoekers wijzen erop dat de gezinnen die niet onder de pardon-regeling vallen al weer zeven jaar in Nederland zijn. De onderzoekers adviseren om orthopedagogische rapportages op te stellen. In het kader van het onderzoek is dat in vijftig gevallen gebeurd. Herhaalde aanvragen werden op één na opnieuw in procedure genomen. Bij positieve uitspraken werden de argumenten uit de rapportages expliciet genoemd.

Onderzoeksrapport

De vakgroep Orthopedagogiek van de Rijksuniversiteit Groningen verricht vanaf 2004 onderzoek naar de situatie van kinderen uit gezinnen die te maken krijgen met het vreemdelingenrecht. Het onderzoek dat vandaag verschijnt, bestrijkt de periode 2006-2008. Vijftig gezinnen en 115 kinderen zijn in dit onderzoek betrokken.

Meer informatie

Mw. dr. mr. M. Kalverboer, tel.: 050-363 6571, e-mail: m.e.kalverboer@rug.nl

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:27
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws