Skip to ContentSkip to Navigation
OnderwijsOpleidingenMasteropleidingenTheologie & ReligiewetenschappenGeestelijke verzorging
Header image Geestelijke verzorging

Geestelijke verzorging

Onderzoek

De faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap in Groningen is de enige faculteit in Nederland met een leerstoelgroep religiepsychologie. Deze is gekoppeld aan zowel geestelijke verzorging als geestelijke gezondheid.

Het onderwijs en onderzoek is opgebouwd aan de hand van drie speerpunten:

  • Trauma, rouw en zingeving
  • God representaties en geestelijke gezondheid
  • Geestelijke verzorging in een postmoderne context.

In de sectie godsdienstpsychologie & geestelijke verzorging wordt onderzoek gedaan naar de veranderende professie van geestelijke verzorging in de huidige maatschappij. Er is een groot levensbeschouwelijk aanbod naast dat van de traditionele levensbeschouwelijke organisaties, zoals kerken en moskees. Mensen zoeken op heel verschillende manieren naar zin en levensoriëntatie, zowel op seculiere als op religieuze wijze. Van geestelijk verzorgers wordt gevraagd hierop in te spelen en duidelijk te maken wat hun discipline bijdraagt aan de zorg als geheel en om te participeren in multidisciplinaire teams.

In het masterprogramma geestelijke verzorging wordt onderzoek op twee wijzen verweven met het onderwijs. Enerzijds vormt actueel onderzoek een belangrijk deel van de leerstof. Anderzijds leveren de studenten zelf een bijdrage aan het lopende onderzoek van hun docenten, door hun scriptieonderzoek en onderzoeksopdrachten tijdens hun stage.

Academische attitude

Geestelijke verzorging is een relatief jong vak wat nog vaak genoeg 'verkocht' moet worden aan andere zorgprofessionals en managers, een boodschap die vraagt om adequate academische onderbouwing met behulp van eigen onderzoek of een goede vertaalslag van bestaand onderzoek. Daarnaast is er veel gaande in het werkveld met de nieuwe vormgeving van ouderen- en jeugdzorg middels de WMO. Bestaande zorgorganisaties veranderen daarmee van structuur en het aanbod op het gebied van geestelijke verzorging verandert mee. Een goede medespeler te zijn in dat nieuwe participatiebeleid vraagt ook om een academische attitude.

  • Testimonial van Sjoukje Eringa

    Vakken geven goede handvatten in dagelijkse praktijk

    Ik wilde geestelijk verzorger worden vanwege de aandacht voor zingeving en levensvragen, geloof en spiritualiteit, maar voelde me niet verbonden met een specifieke religie of levensbeschouwing. Dat ik in Groningen opgeleid kon worden tot ongebonden geestelijk verzorger was voor mij dan ook ideaal. Er was een open sfeer waarin docenten en studenten elkaar stimuleerden en kritisch bevroegen.

    Gemoedelijkheid, interesse, betrokkenheid en oog voor de context, zonder dat er concessies werden gedaan aan het academische niveau. Eigenlijk zijn dat ook eigenschappen van een goede geestelijk verzorger! Ik merk nu dat de aangedragen theorieën, in vakken als Psychopathologie en religie en Ethiek van de zorg, zowel goede handvatten geven in de dagelijkse praktijk, als verhelderend werken bij reflectie op die praktijk.

    Mijn werk vind ik fantastisch, echt! De ouderenzorg trok me vanwege de bijzondere manier van communiceren met de bewoners. Er wordt steeds een beroep gedaan op mijn creativiteit: Hoe kan ik deze bewoner bereiken, wat bedoelt ze met haar op het eerste gezicht onsamenhangende uitspraken, hoe kan ik aansluiting vinden bij haar belevingswereld? Mijn werkzaamheden hier zijn zeer divers. Natuurlijk voer ik gesprekken, zowel in groepsverband als individueel. Daarnaast doe ik stervensbegeleiding en leid ik huiskamervieringen en herdenkingsbijeenkomsten. Ook participeer ik in verschillende netwerken (zoals het Alzheimer Café en het Palliatief Netwerk) en onderhoud ik contacten met geestelijk verzorgers en predikanten uit de buurt.

    In het verpleeghuis werk ik binnen een multidisciplinair team. Mijn inbreng wordt gewaardeerd. Net als tijdens de opleiding in Groningen is er een open sfeer waarin collega's elkaar stimuleren en kritisch bevragen, dus eigenlijk is het niet meer dan logisch dat ik me hier thuis voel!

    Sluiten
    – Sjoukje Eringa
  • Testimonial van Thijs Hoogeveen

    De wederkerigheid maakt het werk inspirerend

    De keuze voor de studie geestelijke verzorging in Groningen is voor mij, maar ik denk ook voor veel andere studenten, niet zomaar een keuze, maar het gevolg van de persoonlijke ontwikkelingen en gebeurtenissen in het leven tot nu toe. Na mijn studies Technische Natuurkunde en Technische Bedrijfskunde kwam ik via vrijwilligerswerk in een hospice in aanraking met geestelijke verzorging en dat leek me een heel bijzonder beroep.

    De opleiding tot algemeen geestelijk verzorger aan de RUG sprak mij aan omdat ik zelf niet verbonden ben met een specifieke religie en omdat het mogelijk was om de master te volgen na een verkort schakelprogramma. Het leuke van de master vind ik dat het academisch niveau van de vakken, zoals psychopathologie & religie, samengaat met een inhoudelijke gerichtheid op de praktijk. Je wordt uitgedaagd om te reflecteren op de theorie en op hoe je daar zelf in staat als toekomstig geestelijk verzorger. De omgang met het drukke programma, de combinatie van vakken volgen en stage lopen, zorgt ook voor een ander leerproces: hoe ga je om met stress en hoe (her)vind je zelf ruimte en inspiratie om het werk als geestelijk verzorger te kunnen uitvoeren?

    Inmiddels ben ik werkzaam als geestelijk verzorger in het UMCG, waar ik ook stage heb gelopen. Het werken in het ziekenhuis spreekt me erg aan. Enerzijds vanwege de dynamische organisatie waarin je samenwerkt met andere zorgverleners, anderzijds vanwege de begeleiding van mensen op een precair moment in hun leven. Het ziek zijn en opgenomen zijn is vaak heel ingrijpend. Het is een moment waarop levensvragen kunnen spelen en waar geestelijke verzorging op zijn plaats kan zijn. In alle drukte van het ziekenhuis biedt de geestelijke verzorging een 'plek' waarin aandacht is voor wat het ziek zijn met iemand doet, maar ook voor waar iemands kracht en inspiratie ligt. Dit kunnen, naar mijn idee, 'heilzame' gesprekken zijn, die je ook als geestelijk verzorger weer kunnen 'voeden'. Hierin zit dus een wederkerigheid, die het werk ook voor mij inspirerend maakt.

    Sluiten
    – Thijs Hoogeveen
  • Testimonial van dr. Hanneke Muthert

    Verrassend hoe studenten kunnen groeien

    Als onderzoeker houd ik me vooral bezig met trauma, rouw en zingeving. Ik onderzoek het vermogen om te rouwen om dit vervolgens goed te kunnen aanwenden in de praktijk van geestelijk verzorger. Rouwen lijkt zo normaal, elk mens komt ermee in aanraking, maar gek genoeg is er juist steeds minder ruimte voor diverse uitingsvormen en gedragingen van rouw.

    Het is de uitdaging om goed te kunnen onderbouwen hoe wezenlijk het is daar op eigen wijze vorm aan te kunnen geven, juist ook voor die groepen waarmee de geestelijk verzorger dagelijks werkt.  Daarnaast onderzoek ik onder meer hoe kinderen uit veilige en onveilige gehechtheidsrelaties omgaan met symbolen in hun tekeningen over god en hun verhalen daarover. Deze Nederlandse verzameling maakt deel uit van een groter internationaal project met allerlei mogelijkheden voor vergelijkingen.

    Binnen de master geef ik het vak psychopathologie en religie. Verschillende psychische organisatievormen verhouden zich divers ten aanzien van religieuze beleving, motivatie en religieuze verbindingen/relaties. En dat binnen een context die steeds opnieuw verschuift ten aanzien van wat men als gezond dan wel ongezond ziet. Waar bijvoorbeeld nog niet zo lang geleden religie als een regressief verschijnsel werd gezien binnen de psychiatrie, wordt zingeving nu onder meer via ervaringsdeskundigen zelf weer binnengehaald. Vanuit psychodynamische perspectief is het uitgangspunt dat waar een psychisch verschijnsel zich in een extreme vorm laat zien (een klinische depressie of psychose bijvoorbeeld) er veel te leren valt voor de 'normale' ontwikkeling en hoe die zich verhoudt tot specifieke religieuze uitingsvormen of kenmerken. Naast theorie besteed ik veel aandacht aan casuïstiek vanuit de klinische dan wel de GV-praktijk. Hierbij maak ik gebruik van diverse werkvormen die de verbeeldingskracht aanspreken, zoals de analyse van kunstuitingen. Zo stimuleer ik studenten in hun kritische academische reflectie, en oefenen zij met zicht krijgen op relevante dynamische processen die voorkomen in elke geestelijke verzorgings-praktijk.

    Daarnaast ben ik stage-coördinator en begeleid ik geestelijk verzorgers-in-opleiding. Het is elke keer weer verrassend hoe studenten kunnen groeien in en vorm geven aan hun rol.

     

    Sluiten
    – dr. Hanneke Muthert
printOok beschikbaar in het: English