Skip to ContentSkip to Navigation
EducationProgrammesMaster's degree programmesOpleiding tot leraar voortgezet onderwijs van de eerste graad in Filosofie
Header image Opleiding tot leraar voortgezet onderwijs van de eerste graad in Filosofie

Opleiding tot leraar voortgezet onderwijs van de eerste graad in Filosofie

Wil je na je studie Filosofie zelf voor de klas staan? Met deze educatieve master verdiep je je kennis van de filosofie; en leer je om die kennis over te brengen aan middelbare scholieren.

Tijdens deze master combineer je een inhoudelijk programma Filosofie met een programma van de lerarenopleiding.

De opleiding duurt twee jaar. Het eerste jaar richt je je vooral op de filosofische vakken en de scriptie. Daarnaast volg je een basiscursus didactiek en je loopt een oriënterende stage op een middelbare school. Hierdoor maak je kennis met de onderwijspraktijk en je leert zodoende of het iets voor je is om in het middelbaar onderwijs te werken.

In het tweede jaar van de opleiding doe je vervolgcursussen vakdidactiek, onderwijskunde en je doet een onderwijskundig onderzoek. In de verdiepende stages op de middelbare school kom je voor de klas te staan met je eigen lessen filosofie.

Als je klaar bent met de opleiding heb je niet alleen je kennis van de wijsbegeerte verdiept. Je hebt bovendien een eerstegraads lesbevoegdheid voor Filosofie in het voortgezet onderwijs (havo en vwo) behaald. 

More about this programme
  • Testimonial of Tom Burgers

    Een belangrijke bijdrage aan de algemene vorming van ieder mens

    Filosofen vinden het vaak een vies woord: 'nut'. Maar ik heb doorgaans een sterke behoefte mij nuttig te voelen. En als ik middelbare scholieren begeleid bij hun oriëntatie in de wereld van de filosofie heb ik echt het gevoel nuttig bezig te zijn. De master Filosofie & Educatie is voor mij dan ook dé manier om met mijn filosofieachtergrond 'de maatschappij' in te gaan. Via filosofielessen op de middelbare school worden leerlingen namelijk geprikkeld een kritische houding te vormen.

    Schijnbare vanzelfsprekendheden worden ter discussie gesteld en vraagstukken worden vanuit verschillende perspectieven belicht. Ik zou de filosofie bagatelliseren als ik niet zou stellen dat deze aangelegenheden een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de algemene vorming van ieder mens. En als docent ben je de mediator tussen de middelbare scholier en alles wat filosofie te bieden heeft.

    Verbaasde blikken

    Ik vond het dan ook mooi om tijdens mijn stage getuige te zijn van leerlingen die elkaar aan de hand van tekeningen uitleggen hoe Plato’s allegorie van de grot begrepen moet worden, van de nieuwsgierigheid naar aanleiding van de Japanse theeceremonie in de les, om de machtsstructuren in andere culturen zichtbaar te maken, en van de verbaasde blikken als reactie op een optische illusie die Lockes ideeën over de relativiteit van kleuren moest illustreren.

    Plezier en voldoening

    Ook voor jezelf is het lesgeven op de middelbare school heel leerzaam. Ten eerste vanwege de pedagogische en didactische vaardigheden die je je meester maakt. Zo heb ik beseft dat ik leerlingen beter kan bereiken door veel vragen aan ze te stellen in plaats van ze alleen maar met monologen te bestoken. Maar ten tweede leer je de filosofische ideeën zelf ook beter begrijpen. De creatieve en frisse inzichten van de leerlingen kunnen vaak zeer verhelderend zijn. Daarnaast moet je als docent de stof in beknopte en makkelijk te begrijpen taal verpakken, waardoor je gedwongen wordt snel tot de kern van de stof te komen. Regelmatig ging een les even niet zoals ik wilde en behandelde ik lang niet zoveel als ik van tevoren voor ogen had. Dit kan soms frustrerend zijn. Maar als het wel lukt de leerlingen te prikkelen en enthousiast te maken met een filosofisch idee, dan levert het lesgeven vooral plezier en voldoening op.

    Tenslotte kun je gedurende deze tweejarige master geleidelijk afscheid nemen van de academische filosofie. De helft van de master bestaat namelijk uit het volgen van colleges filosofie en het schrijven van je masterscriptie. Aan het einde van de rit heb je dus een docentenbevoegheid, met alle vaardigheden en ervaringen die je daarvoor hebt opgedaan, én heb je je op academisch niveau nog flink kunnen verdiepen in je vakgebied.

    Close
    – Tom Burgers
  • Testimonial of Ingrid de Boer

    Verslaafd aan filosofie en niet stil kunnen zitten

    Wat doe je als je verslaafd bent aan de filosofie, maar ook niet stil kan zitten? Mijn oplossing was om te kiezen voor de educatieve master. Deze master combineert de filosofische materie uit je studie met een actief en uitdagend werkveld.

    Hoe kan het dat we allemaal hetzelfde woord geven aan verschillende stoelen? Zijn wij verantwoordelijk voor mensen in ontwikkelingslanden? Hoe kan ik weten of anderen ook bewustzijn hebben? Een greep uit de vragen die behandeld worden bij filosofie op school.

    De antwoorden zullen soms volkomen intuïtief zijn, soms verbazend scherp en soms frisser dan een appel. Soms krijg je antwoorden die je verwacht, soms krijg je niet te horen wat je wilt en soms krijg je een antwoord waar je zelf nooit van had kunnen dromen. Kortom, elke les brengt weer iets nieuws: voor de leerling, maar zeker ook voor de docent.

    De master duurt twee jaar. Het eerste jaar bestaat uit een basiscursus van tien punten voor het educatieve gedeelte, de rest van de punten haal je bij de reguliere filosofische master. Het tweede jaar is het precies omgekeerd: tien punten worden gehaald aan de Faculteit Wijsbegeerte en de rest wordt besteed aan het educatieve gedeelte. Als je beide onderdelen succesvol hebt afgesloten krijg je zowel een filosofische mastertitel als een eerstegraads lesbevoegdheid. Het educatieve gedeelte bestaat niet alleen uit lesgeven, maar ook uit het volgen van ondersteunende vakken zoals vakdidactiek, onderwijskunde en een onderzoek binnen het onderwijs.

    Het geven van de lessen voelt soms alsof je in het diepe wordt gegooid. Er is niet een 'oefenklas' met 'echte pubers' waar je even op kan oefenen. Zoals iedereen die kan lezen een filosofische tekst kan 'lezen', zo kan ook iedereen die kan praten 'lesgeven'. Een heel ander verhaal is het om begrijpend te lezen of goed les te geven. Mijn ervaring is dat eigenlijk alle lessen die je geeft een oefening zijn en dat de (didactische) vakken die je ernaast volgt zorgen voor de reflectie. Niet alle lessen gaan daardoor even goed, maar iedere les geeft wel de mogelijkheid tot verbetering.  

    Het is handig om je breed te oriënteren binnen de filosofie als je weet dat je voor de klas wilt staan. In tegenstelling tot het academische gebruik om te specialiseren, moet je als docent in het voortgezet onderwijs juist van alles iets weten. Natuurlijk heb je ondersteuning van een lesmethode (en internet), maar met soms iedere week een ander onderwerp kan een beetje achtergrondkennis tijd besparen. Saai is het zeker niet; voor de klas leer je weer heel anders naar je filosofische bagage te kijken en deze op een andere manier in te zetten.

    Close
    – Ingrid de Boer
  • Testimonial of Jesse Havinga

    Vrolijke chaos

    Als je de master filosofie & educatie overweegt, zul je misschien denken dat je eerst iets fundamenteels over jezelf te weten moet komen: wil ik een belangrijke maatschappelijke taak vervullen en mijn kennis in de praktijk brengen als docent, of wil ik me met 'échte filosofie' bezighouden? Het lijkt mij een vals dilemma.

    Hoewel​ ​het​ ​natuurlijk​ ​minder​ ​voor​ ​de​ ​hand​ ​ligt​ ​om​ ​naar​ ​een​ ​congres​ ​in​ ​Buenos​ ​Aires​ ​te​ ​gaan om​ ​over​ ​de​ ​nieuwste​ ​inzichten​ ​in​ ​de​ ​Bayesiaanse​ ​epistemologie​ ​te​ ​horen​, ​als​ ​je​ ​eenmaal hebt​ ​besloten​ ​docent​ ​te​ ​worden,​ ​kan​ ​ik​ ​toch​ ​zeggen​ ​dat​ ​ik​ ​minstens​ ​zoveel​ ​met​ ​‘echte’ filosofie​ ​bezig​ ​ben​ ​sinds​ ​ik​ ​begon​ ​met​ ​lesgeven​ ​als​ ​tijdens​ ​mijn​ ​studie.​ ​Misschien​ ​zelfs​ ​meer, want​ ​het​ ​vertalen​ ​van​ ​filosofische​ ​inzichten​ ​naar​ ​de​ ​context​ ​van​ ​een​ ​klaslokaal​ ​vereist​ ​veel denkwerk.​​ ​​Lolle​ ​Nauta​ ​schreef​ ​ooit​ ​dat​ ​het​ ​niet​ ​zozeer​ ​het​ ​​denken​ ​​ is​ ​wat​ ​de​ ​filosoof onderscheidt​ ​van​ ​andere​ ​beroepsgroepen,​ ​maar​ ​het​ ​feit​ ​dat​ ​hij​ ​of​ ​zij​ ​​schrijft​. ​Het​ ​gaat​ ​om​ ​het vertalen​ ​van​ ​gedachten​ ​naar​ ​woorden​ ​op​ ​papier.​ ​Als​ ​docent​ ​zet​ ​je​ ​nog​ ​een​ ​extra​ ​vertaalstap: Van​ ​academische​ ​inzichten​ ​naar​ ​de​ ​leefwereld​ ​van​ ​een​ ​puber.

    Niks​ ​leukers​ ​dan​ ​wanneer​ ​het​ ​lukt​ ​om​ ​deze​ ​vertaalstap​ ​goed​ ​te​ ​maken,​ ​en​ ​je​ ​in​ ​de fronsende​ ​gezichten​ ​van​ ​de​ ​leerlingen​ ​die​ ​mix​ ​van​ ​oprechte​ ​interesse​ ​en​ ​een​ ​tegen verontwaardiging​ ​aanliggende​ ​vorm​ ​van​ ​verbazing​ ​ziet​ ​die​ ​zo​ ​kenmerkend​ ​is​ ​voor​ ​de​ ​eerste kennismaking​ ​met​ ​filosofische​ ​ideeën.​ ​Bovendien​ ​is​ ​filosofie​ ​op​ ​de​ ​middelbare​ ​school​ ​zo belangrijk​ ​en​ ​interessant​ ​omdat​ ​het​ ​in​ ​zekere​ ​zin​ ​het​ ​tegenovergestelde​ ​doet​ ​van​ ​alle​ ​andere vakken.​ ​Waar​ ​ze​ ​bij​ ​biologie​ ​en​ ​wiskunde​ ​antwoorden​ ​krijgen,​ ​probeer​ ​je​ ​ze​ ​bij​ ​filosofie​ ​juist te​ ​leren​ ​om​ ​vragen​ ​te​ ​stellen,​ ​om​ ​niet​ ​alles​ ​klakkeloos​ ​aan​ ​te​ ​nemen.​ ​Om​ ​ook​ ​een​ ​beetje irritant​ ​te​ ​zijn,​ ​dus: de zogenaamde ‘luis in de pels’.  

    Theater

    Leren​ ​filosofie​ ​te​ ​vertalen​ ​naar​ ​de​ ​context​ ​van​ ​een​ ​middelbare​ ​school​ ​is​ ​één​ ​ding,​ ​leren lesgeven​ ​is​ ​nog​ ​weer​ ​iets​ ​heel​ ​anders.​ ​Tijdens​ ​de​ ​opleiding​ ​is​ ​er​ ​daarom ook​ ​veel​ ​aandacht​ ​voor pedagogische​ ​vaardigheden​ ​en​ ​krijg​ ​je​ ​zelfs​ ​theaterles​, ​zodat​ ​je​ ​ontspannen​ ​voor​ ​de​ ​klas kunt​ ​staan.​ ​Het​ ​is​ ​heel​ ​wat​ ​anders​ ​dan​ ​een​ ​presentatie​ ​kunnen​ ​geven.​ ​Al​ ​tijdens​ ​mijn​ ​eerste stage​ ​kwam​ ​ik​ ​er bijvoorbeeld achter​ ​dat​ ​het​ ​veel​ ​slimmer​ ​is​ ​om​ ​mijn​ ​leerlingen​ ​met​ ​vragen​ ​te​ ​bestoken dan​ ​om​ ​alles​ ​zelf​ ​te​ ​gaan​ ​uitleggen.​

    Onvoorspelbaar

    ​Je​ ​moet​ ​ook​ ​leren​ ​omgaan​ ​met​ ​de onvoorspelbaarheid​ ​van​ ​het​ ​onderwijs.​ ​Meerdere​ ​keren​ ​kwam​ ​ik​ ​‘s​ ​ochtends​ ​binnen​ ​en​ ​deed de​ ​beamer​ ​het​ ​niet,​ ​was​ ​ik​ ​vergeten​ ​m’n​ ​printjes​ ​op​ ​te​ ​halen​ ​of​ ​waren​ ​de​ ​leerlingen chagrijnig​ ​omdat​ ​ze​ ​net​ ​twee​ ​tussenuren​ ​hadden​ ​zitten​ ​wachten,​ ​en​ ​dat​ ​is​ ​soms​ ​frustrerend, maar​ ​dit​ ​improvisatie-aspect​ ​heeft​ ​ook​ ​z’n​ ​charme.

    Dus als je het leuk vindt om op een praktische wijze met filosofie bezig te zijn, om na te denken over het vertalen van filosofische ideeën en als je enigszins kunt genieten van de vrolijke chaos van het onderwijs, dan kan ik deze master ten zeerste aanraden!

    Close
    – Jesse Havinga
Facts & Figures
Degree
MA in Opleiding tot leraar voortgezet onderwijs van de eerste graad in Filosofie
Croho code
60238
Course type
Educational master
Language of instruction
Dutch (60%)
Duration
24 months (120 ECTS)
Start
SeptemberSeptember
Programme form
full-time
Faculty
Philosophy