Skip to ContentSkip to Navigation
UniversiteitsbibliotheekOnderdeel van Rijksuniversiteit Groningen

Universiteitsbibliotheek

UniversiteitsbibliotheekOpen access

Open access boeken

open access boeken

Open access voor boeken kwam later op gang dan voor tijdschriften. Dit komt deels doordat er nog steeds veel behoefte is aan boeken in gedrukte vorm. Bovendien moeten de kosten voor een gedrukte versie terugverdiend worden. Dit betekent dat het niet eenvoudig is een kostendekkend businessmodel te vinden voor open access boeken.

Open Access Publishing in European Networks

Een baanbrekend project op het gebied van open access voor boeken was het Europese OAPEN (Open Access Publishing in European Networks) project. OAPEN leidde tot de OAPEN foundation, een internationale stichting die open access voor boeken verder wil uitbreiden en momenteel twee diensten aanbiedt:

De Directory of Open Access Books (DOAB) is een database die verwijst naar open access boeken op de websites van de uitgevers. Het gaat om peer reviewed boeken die gepubliceerd zijn onder een open access licentie (de CC-BY licentie), dus boeken die ‘free to read’ en ‘free to share’ zijn. Medio 2015 bevatte DOAB 3200 boeken van meer dan 100 uitgevers.                                                

De OAPEN library. Dit is een repository met 2500 full-text beschikbare boeken. Uitgevers kunnen er voor kiezen hun open access boeken in de OAPEN library te plaatsen. De OAPEN library bevat ook boeken die alleen ‘free to read’ zijn.

Daarnaast zijn er ook uitgevers ontstaan die boeken in open access uitbrengen. Bij verschillende hiervan heeft de RUG een steun-/instellingslidmaatschap:

Open Book Publishers

Open Book Publishers (OBP) is een Britse open access uitgever voornamelijk op het gebied van de geesteswetenschappen. De boeken zijn peer reviewed en zijn onbeperkt te raadplegen. Door het steunlidmaatschap kunnen medewerkers en studenten van de RUG gratis e-books downloaden. En ze krijgen korting op de aanschaf van printing on demand-titels uit de OBP-catalogus.

Sidestone

Aanvankelijk gaf Sidestone alleen boeken uit op het gebied van archeologie, maar inmiddels ook op andere disciplines en terreinen. De RUG heeft toegang tot alle e-books, en gedrukte boeken kunnen met 25% korting worden besteld.

Knowledge Unlatched

Knowledge Unlatched werkt op een iets andere manier: een bibliotheek tekent in voor een set OA-boeken (van verschillende gerenommeerde uitgevers) en het eindtarief is afhankelijk van het aantal deelnemende bibliotheken. De lijst met boeken uit de eerste ronde is hier te vinden. De UB heeft ook voor de tweede ronde ingetekend.

Elk KU-boek komt beschikbaar op zowel de site van de deelnemende uitgever als van de DOAB en OAPEN library.

Zelf een boek in open access publiceren

Open access uitgevers geven auteurs natuurlijk ook de mogelijkheid om zelf een boek in open access uit te brengen. Dit betekent niet dat elk boek zomaar wordt gepubliceerd; er wordt een peer review proces toegepast. Het bedrag dat betaald moet worden om een boek uit te geven verschilt per uitgever en hangt soms ook af van de omvang van het boek. Meestal is er ook de mogelijkheid om, vaak d.m.v. printing on demand, het boek gedrukt te publiceren.

Ook grote uitgeverijen als Cambridge University Press, Springer en Routledge geven auteurs de mogelijkheid om een boek open access te publiceren, echter wel tegen hoge publicatiekosten voor de auteur.

Laatst gewijzigd:10 februari 2017 14:31
printOok beschikbaar in het: English
Volg ons opfacebook twitter