Poëzie is cool

Hé creatief talent! Ben je op zoek naar een PWS-onderwerp waar je jezelf in kwijt kunt? Aan de slag met muziek, theater, computer en gedichten, dan is dit onderwerp wat voor jou...

 

Poëzie en muziek

De zoute zee slaakt een diepe zilte zucht
Boven het vlakke land trilt stil de warme lucht

Herken je deze regels? Ja natuurlijk, het zijn de beginregels van Aan de kust van Blof. Maar zeg ze eens op voor je opa. Waarschijnlijk denkt hij dat het dichtregels zijn van Gorter of Kloos.
Songteksten en gedichten lijken veel op elkaar; je hebt vaak te maken met een ritme, met rijm en klank. Herinner je je nog uit je lessen Nederlands wat alliteratie en assonantie zijn? En personificatie? Je vindt het allemaal terug in die twee zinnen van Pascal Jacobsen.

Nee, kom op! Zoek eerst even.... (onderaan dit artikel staan de juiste antwoorden)

Een dichter en een tekstdichter van een liedje willen bovendien allebei in korte tijd iets aan hun luisteraars of lezers vertellen. Een lezer heeft het voordeel dat hij dingen terug kan lezen. Een luisteraar heeft de muziek en de gezichtsuitdrukking van de zanger om hem te helpen de boodschap goed te begrijpen. Zie daar ook al wat verschillen. Muziek en poëzie hebben elkaar veel te bieden. Samenwerking tussen dichters en musici zijn dus ook niet vreemd. Schubert zette gedichten van Brecht op muziek en kijk en luister bijvoorbeeld eens wat Spinvis en de dichter Simon Vinkenoog samen hebben gemaakt. Klik maar eens hier.

Je kunt onderzoeken wat die samenwerking oplevert en hoe gedichten veranderen door de toevoeging van muziek. Maar je kunt er ook zelf mee aan de slag. Ben je muzikaal, goed met taal of beeld of wil je eens wat anders uitproberen? Dan kun je hiermee aan de slag gaan en een spannende profielwerkstukpresentatie voorbereiden, bijv. een concert van op muziek gezette gedichten.

Poetryslamming!

Denk bij dichters niet aan stoffige oude mannen die met gedragen stem verzen over de dood voordragen. Moderne dichters slammen! Ze maken gebruik van beelden en muziek en zijn echte performers. Bij een Poetry slam bepaalt het publiek wie er wint, dus je moet wel wat uit de kast halen.

Het nieuwste van het nieuwste op dit gebied kun je in Groningen zelf meemaken: Battle of the poets!  Twee dichters zullen maandelijks tegen elkaar strijden in een zinderende battle waarbij het publiek een grote inbreng heeft. De battle is een combinatie van improvisatiedichten en quiz-vragen. Bij de battle wordt gebruik gemaakt van film, geluidsfragmenten en muziek. Beoordeling vindt plaats door een vakkundige jury en het publiek.

Zijn slammers te vergelijken met standup comedians, theatersporters en rappers? Hoe gaat het precies toe bij zo'n poetry slam/battle en waarom is het zo populair? Peil de reacties in het publiek en interview de dichters.

Onderzoek het in je profielwerkstuk Nederlands/CKV en organiseer een poetry slam in jouw school als eindpresentatie!

Digitaal is het helemaal 

Internet en digitale technieken gaven een enorme impuls aan de poëzie. Niet alleen is poëzie goed leesbaar van je scherm, je kunt met een gedicht ook van alles doen. Het laten bewegen bijvoorbeeld. Tekst laten opdoemen en verdwijnen. Muziek of plaatjes toevoegen.

 

Ga eens op zoek naar deze nieuwe vormen van poëzie (bijvoorbeeld het stadsgedicht voor Antwerpen van Joke van Leeuwen). Wat is er allemaal mogelijk en wat voegt het toe? Pas wel op, het is zo leuk dat je het daarna zelf ook wel uit moet proberen. Voor je het weet stuitert een gedicht van Vasalis over je beeld of heb je een eigen interactief gedicht gemaakt.

Meer weten? Kijk ook naar het stukje over Concrete Poetry bij ons Engelse onderwerp

Word and image of op de website: poëzie in beweging

 

Hou je gewoon van dichten?

Dan doe je toch mee met een poëziewedstrijd voor jongeren, bijvoorbeeld Vers. Op hun website staan ook prachtige animatiefilmpjes bij de genomineerde dichtbundels voor de VSB poëzieprijs. Kijk maar eens!

 

Alledaagse dingen  op de Gedichtendag

Het thema van de Gedichtendag 2009 is Dingen. Gedichten mogen dan wel vaak gaan over de grote dingen in het leven als liefde, verdriet of de dood, je kunt ook best over dingen dichten. Poëzie zet het dagelijkse leven in een ander daglicht en dwingt je eens nauwkeurig te kijken. Ga eens op zoek naar dit thema in oude en nieuwe gedichten en onderzoek welk effect zo'n gedicht op een lezer heeft. Kijkt hij nog met dezelfde ogen naar zijn jas? Kijk ook eens naar de gedichten die worden ingezonden voor allerlei prijsvragen en websites. Wanneer is iets eigenlijk een gedicht en wanneer is het rijmelarij? Kun je kwaliteitscriteria opstellen voor poëzie... of slaat dat nergens op? Hoe beoordelen jury's eigenlijk die inzendingen? Tip voor een eindpresentatie: Breng dingen en gedichten bij elkaar in een poëzietentoonstelling!

Ook interessant is dat Antjie Krog, een beroemde Zuid-Afrikaanse dichteres deze keer de Gedichtendagbundel zal schrijven. Een unieke kennismaking met de Afrikaanse taal. Dat is weer een heel ander PWS-idee......

Heb je een beetje hulp of advies nodig? Mail ons gerust: alfasteunpunt@rug.nl

 

Antwoorden van alliteratie, assonantie en personificatie in de tekst van Blof:

zoute zee, zilte zucht  en land, lucht (alliteratie)

zilte, trilt, stil (assonantie)

de zee die als een mens een zucht slaakt (personificatie)