God bless America!

Vaak hoor je mensen praten over de invloed van het christendom op de Amerikaanse politiek. Veel Amerikanen lijken zich bij hun keuze niet alleen te laten leiden door de standpunten van de kandidaten, maar ook door het doen en laten van de persoon zelf. Leeft hij/zij zoals een goed christen zou moeten leven? Gaat hij/zij elke zondag naar de kerk? Houdt hij/zij zich aan christelijke normen en waarden (is hij bijvoorbeeld trouw aan zijn vrouw)? En steunt hij de christelijke standpunten over abortus, het homohuwelijk en euthanasie?

Tijdens de laatste Amerikaanse verkiezingen waren er veel discussies rondom het geloof van Obama. Er werd zelfs gefluisterd dat hij moslim zou zijn. Obama loste dit op door regelmatig zijn speeches te beginnen met "Giving all praise and honor to God". Als tweede 'test' werd er regelmatig vraagtekens gezet bij of Obama wel vaderlandslievend genoeg was. Droeg hij wel een speldje met de vlag van Amerika op zijn jasje? Maar de meest belangrijke 'test' was wel of Obama zijn inauguratiespeech zou afsluiten met: "God bless America!". Gelukkig slaagde hij voor deze test met vlag en wimpel. Toch is er iets vreemds aan de hand. Stel je eens voor dat onze minister-president Mark Rutte zoiets zou zeggen aan het einde van een toespraak. Hij zou hij een stortvloed van kritiek over zich heen krijgen. Hoe zit het toch met de macht van religie in Amerika?

De macht van religie

Amerika kent officieel een scheiding tussen kerk en staat, maar in hoeverre is dat werkelijk in de praktijk het geval? De kerk kan misschien niet rekenen op financiële steun van de staat, maar religie zelf speelt nog steeds een grote rol binnen het leven van een Amerikaan. Meer dan zeventig procent van de bevolking gelooft in God en een heel groot gedeelte van de bevolking gelooft dat de Bijbel letterlijk genomen moet worden. Bedenk je eens wat dat betekent voor de politiek, als een land zoveel gelovige, Bijbelvaste christenen telt! Het is interessant om uit te zoeken welke invloed religie op de politiek in Amerika heeft. Je zou bijvoorbeeld een vergelijking kunnen maken met Nederland, door troonredes van koningin Beatrix te vergelijken met de State of the Union die de president van Amerika elk jaar geeft. Je zou de inhoud kunnen vergelijken op christelijke thema’s en het aantal keer (of de manier waarop) God door de spreker aangehaald wordt. Deze teksten zijn, om het makkelijk te maken, ook nog eens online te bekijken. (Klik hier voor de troonredes en hier voor de State of the Union).

Een ander (extreem) voorbeeld is de rol die de politiek heeft in het christendom. In 2006 kwam de documentaire 'Jesus Camp' uit, waarin ieen aantal kinderen gevolgd worden die naar een christelijk (evangelisch) zomerkamp gaan. Een jong meisje vertelt dat ze heel erg houdt van dansen, maar dit niet meer zal doen omdat het zondig kan zijn. Als de kinderen wordt gevraagd: 'Geef je je leven op voor Jezus?' schreeuwen ze uitbundig 'ja'. Kinderen huilen, terwijl ze beloven te stoppen met zondigen. Halverwege de documentaire wordt er een kartonnen afbeelding van George W. Bush op het podium gezet. De leiding van het kamp vraagt de kinderen of ze een zegen over de president uit willen spreken. Terwijl de vrouw in tongen begint te spreken, raken de kinderen, sommigen niet ouder dan 6 jaar, met hun handjes de kartonnen Bush aan (bekijk dit deel van de documentaire hier op youtube). Wat betekent dit? En wat zou een Nederlands gereformeerde christen hier van vinden? Een documentaire zoals Jesus Camp is een leuk begin van je onderzoek naar de relatie tussen religie en politiek in Amerika.

De invloed van religie is ook goed te illustreren aan de hand van het schoolbeleid in de Verenigde Staten. Op scholen wordt vaak geen volledige seksuele voorlichting gegeven, omdat men van mening is dat jongeren - vanuit christelijke motieven - geen seks zouden moeten hebben voor het huwelijk. Seksuele voorlichting gaat dan ook vooral over onthouding en niet over het voorkomen van zwangerschappen en soa’s door middel van anticonceptie. Daarnaast wordt er ook vaak geen voorlichting gegeven over homoseksualiteit, omdat dit in strijd zou zijn met de Bijbel. Wanneer je kijkt naar het aantal tienerzwangerschappen en aidspatiënten in Amerika is het voor veel Nederlanders toch niet te begrijpen dat er aan dit beleid vastgehouden wordt.

Een ander voorbeeld is het onderwijzen van de evolutieleer. Omdat veel mensen de Bijbel letterlijk interpreteren, geloven zij dat God de aarde en de mensen heeft geschapen in zeven dagen. De evolutieleer gaat er vanuit dat wij afstammen van de apen, iets wat Bijbelvaste Amerikanen niet kunnen rijmen met de goddelijke schepping. De evolutieleer wordt dan ook vaak als antichristelijk of zelfs demonisch bestempeld. Het is erg leuk om deze discussie als uitgangspunt te nemen voor jouw profielwerkstuk! Je kunt dan het vak godsdienst combineren met het vak biologie.

Op YouTube staan een aantal filmpjes over dit onderwerp! Ook de documentaire Jesus Camp is online te bekijken. Bekijk deze filmpjes eens kritisch. Door wie zijn ze gemaakt en wat is de boodschap? Misschien kun je om je conclusies te presenteren zelf een filmpje of een website over dit onderwerp maken!

Reclame en geld voor God?

Kerken krijgen in Amerika geen subsidie van de overheid: ze moeten dus voor hun eigen inkomsten zorgen. Kerken zijn hierdoor vooral afhankelijk van donaties en merchandising. Je ziet dan ook dat kerken zichzelf als een product moeten verkopen: met billboards, slogans en reclamespotjes proberen ze de mensen ervan te overtuigen dat hun kerk de beste is van allemaal. En dat is niet makkelijk in een land dat meer dan 300 verschillende kerkgenootschappen telt! Hoe kiezen mensen voor een bepaalde kerk? Welke strategieën zetten de kerkleiders in om mensen naar hun kerk te krijgen? Ook kan je kijken naar televisiedominees en de strategieen die zij gebruiken om mensen aan zich te binden, voor meer informatie kan je kijken bij een van onze andere onderwerpen religie en media. Het is voor je profielwerkstuk interessant om dat verder uit te zoeken. Je zou dit onderwerp kunnen combineren met het vak Engels en teksten bestuderen van bijvoorbeeld Jerry Falwell die bekend stond om zijn agressieve evangelisatie. Hij zei bijvoorbeeld over het doneren aan de kerk: “God commanded that all men tithe to the local church, and those who don't rob God. If a Christian is not giving money to God, he is not obedient; and we teach Christians to be obedient by giving money.”

Heb je er wel eens aan gedacht om je profielwerkstuk in een hele andere vorm te presenteren? Kies een kerkgenootschap en zoek uit wie hun aanhangers zijn en wat zij geloven. Vervolgens kun je als een reclamebureau te werk gaan en een billboardcampagne opzetten voor dit kerkgenootschap!

Historische aanpak

Je kunt ook kiezen voor een historische aanpak. Wist je bijvoorbeeld dat de eerste christenen in Amerika uit Europa kwamen? Waarom kwamen zij naar Amerika? Welke kerkgenootschap binnen het christendom hingen zij aan? En hoe heeft het christendom binnen Amerika zich vanaf dat moment ontwikkeld? Een zeer boeiend onderwerp!

Je kunt ook denken aan feestdagen met een christelijke achtergrond. Neem nou bijvoorbeeld Thanksgiving Day. Oorspronkelijk werd op deze dag God bedankt voor een goede oogst en andere positieve dingen. Tegenwoordig lijkt het meer om eten en dan met name de kalkoen te draaien. Wist je trouwens dat de president van Amerika elk jaar gratie verleent aan een kalkoen en dat deze kalkoen daardoor niet op een bord zal belanden? Thanksgiving Day, vroeger en nu: een leuk onderwerp!

Jouw profielwerkstuk

Binnen dit onderwerp kun je combinaties maken met godsdienst en bijvoorbeeld Engels, economie, maatschappijleer, geschiedenis of biologie! Wist je dat de winnares van de Alfsteunpuntprijs 2007 haar profielwerkstuk over dit onderwerp heeft geschreven? Lees hier meer over de Alfasteunpuntprijs!

Studeren?

Als je dit onderwerp interessant vindt, neem dan eens een kijkje op de website van de faculteit van Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de RuG. Religie in Amerika staat namelijk centraal in het vak Religion in America dat in het derde jaar van de studie Godsdienstwetenschappen gegeven wordt.

Met vragen over dit onderwerp kun je ons mailen: Alfasteunpunt@rug.nl