De kracht van karma

 

‘Wie wind zaait zal storm oogsten’

‘Boontje komt om zijn loontje’

'Wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in'

'Wie goed doet, goed ontmoet'

 

Deze twee ‘oerhollandse’ spreekwoorden komen niet alleen in Nederland voor, maar vinden we in allerlei vormen over de hele wereld terug. De strekking van deze uitdrukkingen lijkt duidelijk. Het gaat om rechtvaardigheid. Maar wie bepaalt wat reachtvaardig is? Doet de overheid dit, of de politie? Mensen in het algemeen, of toch God?

Binnen oosterse religies zoals het hindoeïsme en boeddhisme gelooft men dat "boontje om zijn loontje komt", door middel van karma. Dit idee draait er om dat alles wat we doen, denken of zeggen, op de een of andere manier weer bij ons terug komt. Karma en het gevolg er op wordt gezien als een natuurlijk principe. Er is dus geen God aan het werk die mensen straft of beloont. Een goed iets heeft goede gevolgen voor de persoon die het goed heeft gedaan. En voor het slechte geldt uiteraard het omgekeerde. Maar daar is nog niet alles mee gezegd. Want geldt karma voor iedereen? Wie weet welke daden goed zijn en welke niet? En wat zijn dan die gevolgen eigenlijk van goede of slechte daden?

Karma is binnen het hindoeïsme en boeddhisme geen losstaand begrip. Het hangt samen met andere ideeën zoals dharma, reïncarnatie en het kastensysteem. En om te begrijpen wat karma betekent binnen hindoeïstische tradities is het belangrijk een context te schetsen. Want op welke manier past karma als ‘levenswijsheid’ binnen de doctrine van de religie of binnen de cultuur van de aanhangers van de religie?

 

Karma-bronnen

Je profielwerkstuk wordt een stuk interessanter wanneer je niet alleen je informatie haalt uit boeken die gaan over het hindoeïsme, maar wanneer je je ook gaat verdiepen in een aantal werken die tot het ‘hindoeïstische canon’ behoren, zeg maar het geheel aan erkende religieuze werken. Een van deze werken is de Bhagavad Gita (voor online link, klik hier). Dit is een van de populairste religieuze teksten in India. Binnen dit verhaal staat God in de vorm van Krishna centraal. Hij vertelt hierin:

‘Noch de halfgoden (Devas), noch de grote wijzen kennen Mijn oorsprong, want Ik ben de bron van alle Devas en ook de grote wijzen overal. Hij, die Mij kent als de ongeborene, de beginloze, en de Verheven Heer van het universum, wordt als zijnde wijs onder de stervelingen beschouwd, en is aan de gebondenheid der karma bevrijd’.

Wat zou bedoeld worden met bevrijd zijn uit de gebondenheid der karma? Kan karma ophouden te bestaan? En zo ja, wat betekent dat dan? 

Niet alleen in de Bhagavad Gita wordt er gesproken over karma. Wanneer je het leuk vindt om op literair onderzoek uit te gaan, is het interessant om voor je profielwerkstuk op zoek te gaan naar ideeen over karma in de hindoeïstische literatuur. In welke werken is geschreven over karma, en welke invulling werd er dan gegeven aan dit idee? Stemt alles dat erover geschreven is wel met elkaar overeen? Je zou hierin een tijdslijn uit kunnen zetten. Wat is er over karma in welke tijd geschreven? En levert dit interessante resultaten op?

 

Interviews

Wanneer je niet zo zit te wachten om een aantal dagen in een bibliotheek door te brengen, zou je ook kunnen overwegen interviews af te nemen. Je kent vast wel wat mensen die het hindoeïstische geloof aanhangen (bijv. een klasgenootje of een buurvrouw). Dit zijn vaak mensen die afkomstig zijn uit India of Suriname. Ken je hindoeïsten in je omgeving, vraag ze dan of je ze mag interviewen over wat karma voor hen persoonlijk betekent. Op deze manier kun je jouw theoretische profielwerkstuk verlevendigen!

 

Andere godsdiensten

Niet alleen binnen het hindoeïsme bestaat het idee dat je daden beloond of bestraft zullen worden. Ook binnen andere godsdiensten is er een God die rechtvaardigheid zeer belangrijk vindt. Want hoe zit het nu eigenlijk met beloning en straf in het christendom en de islam? Is karma gewoon een term die bestaat binnen het hindoeïsme en boeddhisme, maar die ook past binnen andere godsdiensten als het christendom en de islam? Of is het idee van karma juist specifiek hindoeïstisch? Aan jou om dat uit te zoeken! Ook hier kun je voor een literair (bronnen)onderzoek kiezen, of je juist meer richten op de resultaten uit de interviews. Je voert op deze manier een stukje vergelijkend godsdienstwetenschap uit.

 

Jouw profielwerkstuk

Door in jouw profielwerkstuk je bezig te houden met karma, en dit concept op verschillende manieren te onderzoeken, bevind je je op het grensvlak van religie, geschiedenis, maatschappijleer en filosofie. Je kunt ervoor kiezen om karma te onderzoeken door middel van een literair onderzoek, maar je kunt er ook voor kiezen om je aandacht meer te richten op interviews. En beperk je je tot het concept karma, of wil je het vergelijken met rechtvaardigheidsideeën zoals deze bestaan binnen andere godsdiensten?

 

Studeren?

Als je het onderwerp over karma interessant vindt, kijk dan eens op de website van de studie Godsdienstwetenschap van de Rijksuniversiteit Groningen (RuG). Want karma is een belangrijk onderwerp binnen de vakken ‘Indische godsdiensten 1 & 2’. Deze vakken worden in het eerste en tweede jaar van de studie Godsdienstwetenschap gegeven.

 

Heb je meer vragen over dit onderwerp, dan kun je ons mailen: Alfasteunpunt@rug.nl