Niet voor niets droeg het Kenniscafé over interculturele communicatie de weinig verhullende titel ‘Incapabele wereldburgers’. Omgaan met culturele diversiteit op de werkvloer is ingewikkeld en lastig, terwijl mensen juist de neiging hebben om die verschillen te onderschatten. ‘De zender denkt heel snel zelf superieur te zijn. Dat is een misvatting.’

Klaas Scholtens, directeur van het internationaal opererende Spaans Babcock uit Balk, stond uitgebreid stil bij de relatie tussen zijn bedrijf en internationale opdrachtgevers. ‘Wij doen veel aan bewustwording van cultuurverschillen, bijvoorbeeld door mee te reizen op de reizen van een net in dienst getreden verkoper’, aldus de directeur. ‘De praktische vaardigheden zijn enorm belangrijk. Iets wat op het eerste oog van ondergeschikt belang lijkt, zoals het uitwisselen van visitekaartjes, gaat in Azië met bepaalde rituelen gepaard. En wie in het Midden-Oosten met gekruiste benen gaat zitten en daarbij per ongelijk zijn voetzolen aan de ander toont, kan de deal vergeten.’

‘Bij het aanleren van interculturele competenties is bewustwording van bestaande culturele verschillen de eerste, cruciale stap’, aldus Jeanine Deen, lector international communication & media aan de Hanzehogeschool. ‘Een Britse klant kan aan de telefoon heel beleefd blijven, maar tegelijkertijd woedend zijn. De vraag is of een medewerker in staat is die boosheid te herkennen er daar vervolgens naar te handelen. Dat raakt de kern van de relatie. Het gaat erom of je de ander écht respecteert. Het is makkelijk gezegd: verplaats je in de ander, maar dat is een proces van jaren. En misschien zelfs wel van een heel leven.’

Ook in de relatie tussen collega’s onderling kunnen culturele verschillen een grote rol spelen, zoals blijkt uit het proefschrift van bedrijfsadviseur Lida van den Broek. Zij deed onderzoek bij negen organisaties. De respondenten een verhaal met vragen kregen voorgelegd over een werknemer in een groot industrieel bedrijf. De naam van de werknemer was bij de helft van de respondenten Najib en bij de andere helft Peter.

Dezelfde werkprestaties van Peter en Najib werden uiteindelijk verschillend beoordeeld. Als ze fouten maakten in hun werk, dan werd Najib vaker dom en ongeschikt gevonden dan Peter. ‘Allochtone werknemers zijn heel vaak niet in staat tot volledige kwaliteit te komen door onbewuste en verhulde discriminatie door de autochtone meerderheid’, aldus Van den Broek. Dat levert een enorm dilemma op, verklaarde Van den Broek. ‘Allochtonen moeten discriminatie benoemen, maar lopen daarbij het risico vervolgens de Kop van Jut te worden.’

 

Wat zijn uw ervaringen?

Herkent u de gevoeligheden en uitdagingen van een internationale markt? Wat zijn uw ervaringen met buitenlandse opdrachtgevers? Of heeft u zelf te maken met discriminatie op de werkvloer? En hoe zouden we daarmee moeten omgaan? Reageer hier!