De Rijksuniversiteit Groningen heeft een rijke academische traditie die teruggaat tot 1614. Daarmee is ‘Groningen’ na Leiden de oudste universiteit van het land. In de 390 jaar van haar bestaan heeft de RUG veel talenten voortgebracht van heel verschillende aard. Onder hen zijn een Nobelprijswinnaar, de eerste vrouwelijke student en de eerste vrouwelijke lector in Nederland, de eerste Nederlandse ruimtevaarder en de eerste president van de Europese bank. Zij delen hun academische wortels met ongeveer 200.000 anderen die als student, docent of wetenschapper waren verbonden aan de RUG.

 

De jonge Groningse universiteit was in de zeventiende eeuw al bij uitstek een internationale gemeenschap. Ongeveer de helft van de studenten en docenten kwam uit het buitenland. Zo was de eerste rector magnificus, Ubbo Emmius, Duits. Tegelijkertijd was de band tussen universiteit en stad en regio ook toen al zeer hecht. De oprichting van de universiteit – toen nog hogeschool – was een initiatief van de Statenvergadering van Stad en Ommelanden. Er werd onderwijs gegeven in vier faculteiten: Godgeleerdheid, Rechten, Geneeskunde en Filosofie. De eerste 75 jaren van haar bestaan ging het de universiteit voor de wind met een instroom van ongeveer honderd studenten per jaar.

Door theologische meningsverschillen, een moeizame relatie met de Staten en politieke perikelen - onder meer de belegering van de stad door ‘Bommen Berend’ in 1672 - stagneerde de ontwikkeling van de universiteit aan het eind van de zeventiende en in de achttiende eeuw. Er stonden gemiddeld twee- à driehonderd studenten ingeschreven. Wetenschappelijk lichtpunt in de tweede helft van de 18^e eeuw was echter Petrus Camper. Als anatoom, veepestbestrijder en oprichter van de eerste chirurgische polikliniek was hij beroemd tot ver buiten de stadsgrenzen.

In de negentiende eeuw wisselden kansen en bedreigingen elkaar af. De erkenning als rijkshogeschool in 1815 – samen met Leiden en Utrecht – werd gevolgd door discussies over opheffing. De situatie verbeterde ingrijpend met de bouw van een nieuw Academiegebouw in 1850, een gebouw dat grotendeels werd gefinancierd door de Groningse bevolking. Dat maakte de brand, die dit gebouw in 1906 volledig verwoestte, extra dramatisch.

De Wet op het Hoger Onderwijs in 1876 had de positie van de universiteit inmiddels ingrijpend verbeterd. De universiteit kreeg de naam Rijksuniversiteit Groningen, er werd behalve in het Latijn ook in het Nederlands gedoceerd en de universiteit kreeg naast een onderwijs- nu ook een onderzoekstaak. De basis voor de huidige research-universiteit werd gelegd.

De eerste decennia van de 20^e eeuw ontwikkelde de RUG zich voortvarend. Het aantal faculteiten en opleidingen groeide gestaag, het aantal studenten explosief. Bij het 300-jarig bestaan in 1914 stonden 611 studenten ingeschreven; in 1924 waren dat er al 1000. Na een terugval in de crisisjaren en met name de Tweede Wereldoorlog groeide het studentental vanaf 1945 in hoog tempo tot 20.000 in 1994. Eind 2008 waren er ruim 25.000 studenten aan de RUG verbonden onder wie steeds meer van buitenlandse herkomst. En in navolging van de eerste rector magnificus groeit ook het aantal Duitse studenten en onderzoekers de laatste jaren sterk.

Meer informatie over de geschiedenis van de universiteit en Groningen als universiteitsstad kunt u vinden op de website van het Universiteitsmusem.

The University of Groningen has a long academic tradition extending back to 1614, which makes Groningen the oldest university in the Netherlands after Leiden. Many very talented people in a variety of disciplines have studied or worked at the university during the 390 years of its existence, including a Nobel Prize winner, the first female University student in the Netherlands and the first female lecturer, the first Dutch astronaut and the first president of the European Bank. They share their academic roots with more than 200,000 other people who have attended the University of Groningen as students, lecturers or research workers.

The young University of Groningen was already an outstanding example of an international community in the seventeenth century. Almost half of the students and lecturers came from outside the Netherlands – the first Rector Magnificus, Ubbo Emmius, was German, for instance – but at the same time there was already a close relationship between the university and the city and the surrounding region. The founding of the university – at that time still a college of higher education – was an initiative taken by the Regional Assembly of the city of Groningen and the Ommelanden, or surrounding region. There were four faculties – Theology, Law, Medicine and Philosophy. The first 75 years of its existence were very fruitful for the university with about 100 students enrolling every year.

The development of the university came to a standstill at the end of the seventeenth and during the eighteenth century because of theological differences of opinion, a difficult relationship with the Regional Assembly and political problems that included the siege of the city by ‘Bommen Berend’ in 1672. On average two to three hundred students were registered with the university at any one time during this period. Petrus Camper, though, was a shining academic example during the second half of the eighteenth century and was famous far beyond the city limits as an anatomist, a fighter against rinderpest and the founder of the first outpatient’s clinic for surgical medicine.

Opportunities and threats followed on each other’s heels during the nineteenth century. In 1815, at the same time as Leiden and Utrecht, the university gained recognition as a national college of higher education, but this was followed by discussions about closure. The situation improved markedly when a new main university building, the Academiegebouw, was constructed in 1850, a building that was largely financed by the people of Groningen. This made the fire that completely destroyed this building in 1906 even more poignant.

In the meantime, the Higher Education Act of 1876 had radically improved the position of the university, which was renamed the Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Teaching now took place in Dutch as well as in Latin and the University was given a research as well as an educational duty. This laid the foundations for the present research university.

The University of Groningen developed apace during the first decades of the twentieth century. The number of faculties and courses grew steadily while the number of students showed an explosive growth. When the university celebrated its first 300 years in 1914 there were 611 registered students; this had already grown to 1000 by 1924. After a drop back during the Depression, and in particular during the Second World War, the number of students grew rapidly from 1945 to reach 20,000 in 1994. At the present time there are about 21,000 students registered at the University of Groningen with the number of foreign students again growing steadily, and following the tradition set by the first Rector Magnificus, the number of German students and researchers has grown strongly in recent years.

More information about the history of the university and the history of the student city Groningen is available on the website of the University Museum.